nieuwe pdf: The Seven Stages of Being


Een paar kleine wijzigingen, spellingcorrectie dan nog voornamelijk, maar toch voldoende om een nieuwe versie te rechtvaardigen.

De ‘Zeven Stadia van het Zijn’ uit 2013, een “seminal” tekst voor de Nieuwe Kathedraal van de erotische Ellende en haar Bouwkunde,  blijft een onvertaalbare tekst, dus ook nu in het Engels:

the seven_stages_of_being_2016-signed.pdf

 

hush

liefdeskunde


liefdeskunde“Het woord fonkelt in bewogen breinen,
restlicht pijn reconstrueren we met glans:
wanhoop ebt tot golven innig samenzijn.

Je rukt & de algen druipen
als slijk op je arm. Het hele ding
was water, al het vlees druipt rot er in.

De aarde is ziek. Onmachtig wij
woekeren verder & ’s nachts
amechtig wij liggen te woelen. Ziek.

Stil. Voel. Wat daar beweegt in je bed,
dat is haar reddende hand, tastend
naar je in het slijk opgeschoten wortel.”

uit: dirk vekemans – liefdeskunde – gedichten bij verhalen van H.P. Lovecraft (2008-2016)

DOWNLOAD “liefdeskunde.pdf” (372 kb)

moment 128


cb79(voor cb)

pits, steek, krab, vermorzel haar. slinger haar
het raam uit. krets de letters van haar naam
het boek uit, weg uit deze tijd. de stop eruit:
afgang brbrbrbr bl bl bleuh in zigzagzig &

bloep valt dan het uitgepoepte muzeprojectiel,
plasje klodderbloed ketchupflatsj op de stoep
is ’t schorriemorrie kinderwijf. geen botten, vel
of haar blijft over! die feeks zat begot te dabben

in ’t geniep naar al dat duur geheim gerief. haar
lippen & haar oren had ze aan het bed geplakt. rode
plakken siliconen overal met knetterdraden aan.
weg ermee, alles naar beneden dat niemand iets nog

ziet van haar. goed ja. jij bent gered, bewaard in oorden
aan de buitenkant van dit hier waar de woorden woelen.
bij alles wat ik zeg ontsta jij daar in ’t niets, ver weg.

weg


zwart

la route n’ est plus

het zwart in jouw warmte ’s morgens het zwart
in het schelle gerinkel  het glas van je schaterlach het
zwart in de muffe zweetgeur van je haar na het werk
het zwart in de uil met haar roepende  jongen het zwart
in je hand op mijn hand de duimenaaiende duimen
je glimlach terwijl we rijden in het zwart van de nacht

slagregen rukwinden scherpe strepen
van koude in de lege gezichten storm
van het zwart op het niets is de avond

(…)

het zwart in de glans van je plukhaartjes het
zwart in verstrengelde voeten het zwart in het
hemelse glooien van je rug  het zwart in je t’aime
moi non plus
het zwart in de lijfjes onder de bister
het zwart in het vrijen tot de laatste snik van mijn zaad
het zwart in de stilstand van sterren
het zwart in het zwart in het zwart spiraalt

het zwart
in

witregels

sotera ffusum rr


strijdlied voor twee stemmen
stem 1: de woordenlijst, vrouwenstem met Noord-Nederlandse tongval
stem2: het kader, mannenstem met zwaar Leuvens accent

zayin2

maskerman (fiche)


maskerman[zonder titel – Werkblad]

dv2016, ink on paper, A4

f (ekphrasis)

De vinculis in genere, the lid nailed shut, the sarcophagus of light”
Peter Lamborn Wilson, Abecedarium, Xexoxial ed. 2010, p.23

BAF
VAV
, zie

de op het land genagelde aarding i-k
afglijdend in de trage neergang a-b
naar het eternele vlak van het niet-
iets, de taohemel e-f.

elk ogenblik (de letter is hol, vol
verdwenen klank, een sarcofaag
van de spraak) een ogenblik.

vlug, de lichtval c-d is al
begraven & verzand. zodra
verheft zich tegendraads
de rug h-g,

bereken snel de x in het gat
van de tijd: x is de afdruk
van x, lawaaierig
& tergend
traag.

irritatie van de huid onder het masker: de
vleugelgeknipte in de klem van de spiraal.
nu is een déjà vu
van nu.

“muziek, maestro”.

NKdeE Deeldoosje


nkdee_deeldoosje

Zoals het een kathedraal past, heeft ook de Neue Kathedrale des erotischen Elends vele rituelen. Eén daarvan vindt plaats in de intieme, huiselijke sfeer: het NKdeE Deelritueel. Het Deelritueel is in wezen een theeceremonie: de bezoek(st)er van een Kathedraalauteur, Kathedraalarbeider of Kathedraaladept (de drie KA’s, m/v) wordt uitgenodigd samen een kopje (groene) thee te nuttigen. De theetafel wordt in gereedheid gebracht, de thee gezet & in stilte wordt de thee de tijd gegeven om te trekken.

Sommige bezoekers kunnen moeilijk ophouden met kwebbelen & zullen door de gastdame/-heer op de wenselijkheid van stilte tijdens het trekken van de thee moeten gewezen worden. Opmerkingen over het NKdeE Deeldoosje (“Wat een mooi doosje” of, erger nog “Wat zit er in dat doosje“) zijn ten allen tijde absoluut te vermijden. Het Deeldoosje is een Vanzelfsprekendheid ten huize van een KA (v/m), elke verwijzing ernaar wordt als beledigend ervaren.

Beschrijving van het Deelritueel

Het schenken van de thee gebeurt traag & zonder morsen. Er wordt samen van de thee genipt & de gast uit zijn goedkeuring over de keuze van de thee. De KA (v/m) neemt dan het Deeldoosje ter hand, opent het & biedt de gast een Truffel uit het Doosje aan. De Truffel (het hoeft geen echte te zijn, een chocolade truffel uit de Aldi is aangewezen) die de bezoeker in dank aanvaard, staat symbool voor alle goeds dat de KA in zijn leven mocht ontvangen van anderen (genegenheid, liefde, hulp in slechte tijden & kennis) & die zij/hij nu wenst te delen met de bezoeker. De Truffeloverdracht besluit het rituele gedeelte van het bezoek.

Karakteristieken van het Deeldoosje

Het Deeldoosje is manueel opgebouwd met vierkante tegeltjes gesneden uit oude triplex (meestal achterwanden van kleerkasten e.d.) rond een omgedraaid kartonnen doosje van truffels van de Aldi. De bodem & het (losse) dekseltje bestaan uit grotere triplex plaatjes. Het deksel bestaat uit twee plaatjes triplex & een handvat in eik, dat met bister geschilderd is. Aan de binnenkant is de originele truffelverpakking nog herkenbaar. Het deksel heeft de letters NKdeE gepyrograveerd (gebrand) in de triplex. Onderaan is het Doosje gedateerd en geparafeerd door de huidige Kathedraalauteur.

img_0400

img_0401

img_0402

img_0404

img_0405

img_0403

Deeldoosjes zijn niet in de handel verkrijgbaar. U kan een NKdeE Deeldoosje bestellen bij de huidige Kathedraalauteur (dirkvekemans at yahoo.com). De prijs bedraagt €49,00 (plus verzendkosten indien u het opgestuurd wenst te hebben). Gelieve rekening te houden met mogelijke wachttijden, elk Doosje is een uniek stuk en kan niet op voorhand gemaakt worden. In de prijs zijn geen truffels inbegrepen.

relation symbiotique


relation_symbiotique

“relation symbiotique de la lecteuse avec son auteur”

dv 2016, ink on paper, A5

black dahlia


black_dahlia

“black dahlia”
dv 2016, ink on paper, A5

inktanker


inktanker

“inktanker”

dv 2016, ink on paper, A5

arahhi


arahhi – afdrukbare versie in pdf (266kb)

witregels

 

marinetti“arahhi ramani arahhi pagri
i inseminate myself I inseminate my body
kima narum irhu kibrisa
like the river inseminates its banks

kirban suqim
clods on the street

eper sulim
the dirt
serhan siqim
the fountain
sum kirim
the garden thirsty

x-a-nu-u2 – ma zuqiqipum
[…] the scorpion

Illakuma they will come
Inadduma they will settle
la imammusu but they must not go away”

 

oud-babylonische tekstfragment op kleiklomp YOS 1L2, zie  Jerrold S. Cooper. Magic and M(is)Use: Poetic promiscuity in mesopatamian Ritual, p.47 e.v. in Mesopotamian Poetic Language: Sumerian and Akkadian Marianna E. Vogelzang, Herman L. J.,. Vanstiphout ISBN 9072371844

 

I

 

ik zaai in mij het lijf in mij zaai ik

ik zoek in mij in wat ik zaai
in mij & wereldwijd ik
schrijf in mij schrijf ik
mij weg

hou mij stop mij klik in mij (ja)
klik door mij lijk stroom lijk
stroop ben ik & lava lik (ja)

lik & leuk de code
lik & leuk de krassen
denk aan spijkers slik
de letters lik mij
lik mij wereldwijd

 

ik zaai in mij het lijf in mij zaai ik

ik zoek in mij in wat ik zaai
in mij & wereldwijd ik
schrijf in mij schrijf ik
mij weg

het vuil dat spat zijn korrels
letters botte woorden zuig
de straat eruit de stad & wat
nog lijfelijk verschuift, het lillen
van het vlees in lederwaren

daden draden dagen
dragen derden maden
magen bergen vragen
hete lagen lippen
x-a-nu-u2

403 NO PERMISSION
// in het lege bot zit het gevang

 

II

 

zeep druipt uit
de zeppelin van sadolin
mijn stem tubeert trompettert &
tubaat grijs de lucht in & de lucht

is grijs is toe met grijze

schepen links & marconidraden
rechts & rode klompen vlees
in marinettimarinade

benen vingerkoten handen
zinkt  de rode zon de zee in
onder witgespoten wolken

hezbollah crème-fraîche

witregels

vorige versie (06-06-2012), zie
https://docs.google.com/document/d/11a2kgY97oMZIRNU7aPtfIx03KsZEEvUNzXEToq0LBKk/pub

feuilles tombées


feuillestombees

“Feuilles Tombées, suivi par Le Vent des Solitudes”
cbdv 2015-2016, ink water color & collage on paper, A4

getting away


getting_away

“can’t you see THEY ARE GETTING AWAY?!?”
cbdv 2015-2016, ink, acryl & water color on paper 18x24cm

le grand mirage


grand_mirage

“Il faut avoir lu LE GRANDE MIRAGE”
cbdv 2015-2016, ink & collage on paper, 15,5×10,5cm

les Strumps à la piscine


lesstrumps

“les Strumps à la piscine”

cbdv 2015 & dv 2016, ink & water color on paper, 10,5×15,5 cm

des couleurs autour les ombres


zeestrijd

“il y a quand-même des couleurs autour les ombres”
cbdv 2015-2016, ink & water color on paper, 15,5×10,5 cm

samen zijn


samen zijn

ekphrasis  van  Space Time door Karl Heinz Jeron

 

1.vvsd1

de universele tijd is een gemiddelde
van verzamelde data van honderden
atoomklokken

elke klok heeft een eindige precisie

elke klok heeft een klokafwijking

elke klok die op een gegeven tijdstip
de universele tijd aangeeft,
wijkt
na verloop van tijd
af van de universele tijd

een atoomklok heeft

een lichtsignaal op een afstand van 1 kilometer
is na 0.000003336 seconden
waarneembaar

Wat doe je vandaag? Heb je tijd voor mij??wit

2.vvsd2

een atoomklok heeft
bijna geen klokafwijking

sonificatie is data-afhankelijke generatie van klank
waarbij de transformatie
systematisch, objectief en reproduceerbaar
is.

sonificatie is een algoritme

Praatjes vullen nog steeds geen gaatjes!

wit

3. vvsd3

een gebeurtenis is een idealisering
van een gebeurtenis

de tijd, het tijdstip van een gebeurtenis,

in een gebeurtenis
gebeurt er niets:

alleen in het geval van een licht-
of tijdachtige scheiding
kan de ene gebeurtenis de andere beïnvloeden.

Maar nu als ik thuis kom ben ik gewoon weer Danique, een eenzame gescheiden dame van 43 jaar en merk ik dat mijn sociale leven op een dieptepunt staat

afdrukbare versie in PDF-formaat: samenzijn.pdfwit

landschap


landschap

cbdv 2015-16, ink & water color on paper, 15,5×10,5 cm

Filonov bureau-onderlegger 001


// mijn bureaublad is bij mijn verhuis nog ’s afgeschuurd. de passie zit nog in de poriën van het hout, maar de inktvlekken zijn wég, verschwunden. om dat zo te houden gebruik ik heden onderleggers van kartonpapier, gigantische witte vlakken die gewoon liggen te springen (sic) om bekrabbeld en bekliederd te worden. aldus ontstaan deze bureau-onderleggers rizomatisch en geheel op de wijze van Paval Filonov, grootmeester der Neo-Kathedraalse Schilderkunst, hij die zonder omzien placht het minutieus bijeen gepriegelde werk van gisteren te overschilderen met nieuwe patronen, groeisels van de nieuwe dag…

img_0299

img_0300
img_0301
img_0302
img_0303
img_0304
img_0305
img_0306

l’ eglise laterale


leglise

“l’ eglise laterale des Saints Giacomettesques”
dv 2016, ink & water color on paper, A5

moment (127)


werk van cb (21/09/16)

(voor cb)

“in november pleurt de regen gaten in het donker”.
de taal schift, namen verschuiven, woorden laten
de zin plots los waarin ze net nog zaten. klonters
klank drijven hulpeloos de mauve wervel in

de koeken van de bakkers kleven aan de plank
de feiten draaien uit op erger dan verwacht
de schoolhoofden schudden meewarig het hoofd
de oude assistent geraakt nooit meer hogerop

een kindsterretje loopt mak & mank wat planten
op te noemen. op het filmpje strandt de wijkagent
in pardoes misplaatste slachtafval. de dichter leest
zijn eigen letters stijf met handenvol pietluttigheid.

in mijn mond de bloedblaar breekt & lost de beelden
weer, de kleuren jus d’orange & vunzig blauw, karmijn
& zuur slik ik het jaar weer in, zwart van herinnering.

sos


party

“Alice sans licorne”

dv 2016, water color & ink on paper, A5

from scroll to scrolling


scrolltoscrolling

“from scroll to scrolling (Cathedral notes on the evolution of text)”

dv 2016, pencil on paper, A3

kathedraal strijkt neer te Linter


nkdee_linter_2016

DE KREET

(mededeling van de Kathedraal-Moeder)

“Hedenochtend 10u50 is het Kathedraalbeeld met haar Attributen in de nieuwe ambtswoning van de huidige Kathedraalauteur (dv) geïnstalleerd & voltrok zich in een Oogwenk de Inwijding van de Nieuwe Kathedraal van de Erotische Ellende te Drieslinter. Drieslinter, & bij uitbreiding de fusiegemeente Linter ( sinds 1977 bestaande uit de dorpskernen Drieslinter, Melkwezer, Neerhespen, Neerlinter, Orsmaal-Gussenhoven, Overhespen & Wommersom), is dus voortaan het nieuwe Centrum van het Gekende Universum.”

collectie (vert. v. Michaux – Collection)


Collection

lac occulte
des phoques anhydres
des fesses de mica
le confessional plombé
des vierges trempées dans des draps de lit
un aigle loué pour la saison
une pie nettoyeuse de pavés
les lézards ensevelis dans un éclat sans borne
la vermine qui abonde dans le sens du noir d’ivoire
la morve fidèle au nez
l’âsthme qui vit dans les cages d’escaliers
araignée, sale petite femme dans ton assiete de corde
les os pilés sont à refaire
la baignoire de la Reine s’offrait au plus offrant
dehors la poule au pot et maintenant laissez entrer mes gens

(H. Michaux, > Qui je fus 1927)

Collectie

verborgen meer
der anhydride robben
der mica billen
loodbeslagen biechtstoel
doorweekte maagden in de beddelakens
een arend ingehuurd voor het seizoen
een ekster schoonmaakster van keien
hagedissen begraven in grenzeloze schittering
een zwarte streep wemelend ongedierte in ’t ivoor
snot trouw aan de neus
spin, kleine vieze vrouw in je bord van touw
de stapels been moeten opnieuw gedaan
de badkuip van de Koningin bood zich aan de meest biedende aan
buiten de kip in de pot & laat nu mijn volk maar binnen

(vert. dv, 17/10/16)

EST003


est003

elle chantait au champ noir


elle chantait

“elle chantait au champ noir”
dv, 2016, water color on paper, A3

EST002


est002

exercises sous-titrées 002
dv 2016, pencil on paper, A3

est002-notice

 [EST002 – notice sur H. Michaux]

la salutante


lasalutante

“la salutante”

dv, 2016, ink & watercolor on paper, A5

les ordures


lesordures

“les ordures”
dv, 2016, ink & watercolor on paper, A5

moment (126)


beeld: CB, 2016, zie Pimpelmeest

beeld: CB, 2016, zie Pimpelmeest

(voor cb)

het woord wordt wakker, beeld verhaalt een lijntje
lichaam wiegend op een fiets, schoudertje bloot (aan
mij komt geen dood) & vlug de lens krijgt lippen, likt
& slurpt & slikt & spuwt fotonen ter fixatie het kader

in. hans beschildert uitgezogen eierschelpen, velimir
verdeelt de tijd & georg wil de kleuren horen zwart is
hard & geel is veel & rood volmaakt & rond & groot. ik
smeer met paul de sliertenbodem algenduister uit. angst

glibbert tussen tenen! grijpend naar de blote enkels (op
je voetzool betastte ik mijn plan, mijn plan werd lijf
met sidderpret & glinsteroog & welvend zweet & spier
& sleutelmelodie), – stil nu kinders, stil! start de ochtend-

spraak: de dauw schenkt duizendmaal de zonnegloed &
daphne is mijn buurvrouw, okeren godin & maagd & hoer
want hoort hoe heilig zij verkouden haar oktober zingt.

les hommes agglutinés


leshommes2

“les hommes agglutinés mourants”
dv 2016, ink & felt on paper, A2

leshommes3[“les hommes…”, details]

leshommes4

exercises sous-titrées 001 – aantekeningen bij Michaux 001


[pied à terre - quelques lettres sortants de la Cathédrale]
“pied à terre – quelques lettres sortants de la Cathédrale” – dv 2016, pencil on paper,  A3

est001-notice
‘aantekeningen bij Michaux 001’– dv 2016, pencil on paper, A5

over intuïtie, Beuys & het maken van vlekken (1)


een NKdeE CR&D schrijfsel over Joseph Beuys, de duale  modi in de organisatie van ons sociaal gedrag en de vlek als aleatorisch aanspreekpunt voor directe waarneming/grafische creatie

Beuys - Intuition

INTUITIE / EXTREME WAARNEMING / WAARNEMING VAN HET EXTREME / WAARBIJ HET DENKEN AAN / ZIJN BEGIN IS / DE COUPE KUNSTMATIG VOEREN / EXPERIMENT (GRENZEN / IN HET GEGEVENE / ACTIEF BINNENSTAAN (13,5×29,2cm – Beuys 1965)

****
**
*

 

noot vooraf: de grijze gedeeltes van onderstaande tekst vormen (soms dubieuze) aanzetten tot nieuwe groeisels in  de Neo-Kathedraalse Leer en kunnen worden overgeslagen door ketterse lezers, zalig zij hun lot.

Oscillatie

In 2015 verscheen bij Surkamp Verlag onder de titel ‘Mysterien für alle’ een collectie ‘Kleinste Aufzeichnungen’ van Joseph Beuys   (ISBN 978-3-518-22492-2). De aantekeningen die redacteur Steffen Popp plukte uit het door Eva Beuys uitgegeven documentatieboekDas Geheimnis der Knospe zarter Hülle’ (2000) vormen eigenlijk een goede introductie tot de rijke denkwereld van de Duitse kunstlegende.

De aantekeningen, gekribbeld op eender welk papier dat voorhanden was, variëren van schematische weergave van ideeën tot lyrische stukjes (visuele) poëzie. Het is  het werk van een creatief bezeten werker die de gedachtebewegingen waaraan hij onderhevig is, snel wil vastleggen voor ze hem ontglippen.

Woorden in beweging dus, een schamele reflectie op papier van de realiteit van het denken. “Das Wort Gestalt Schaffende Geistrealität” (p. 14-15). Voor elk van die diepzinnige kribbels krijg je in het boek het origineel papiertje met daarnaast een minutieuze transcriptie. Gelukkig maar want het handschrift van Beuys is bijwijlen ronduit onleesbaar.

Eens je enkele van die blaadjes hebt doorgenomen, kom je als lezer tot de vaststelling dat je de gedachten kan volgen.  De woorden roepen associaties op en zo wordt er een richting aangereikt. Geen conclusies, wel flarden, prikkels, tekens op de weg waardoor je de gedachte kan ‘meedenken’. De woorden vormen geen sluitende redeneringen waar je het mee eens of oneens kan zijn, ze spreken je directer aan, je volgt intuïtief de voor je geopende weg.

Dit boek ‘lezen’, er door bladeren is, voor mij althans, een enorm stimulerende ervaring. Ik neem deze ‘kortste aantekeningen’ dan ook graag als uitgangspunt voor een serietje schrijfsels over ‘intuïtie’ e. a.

Je kan de notities van Beuys een lyrische weergave noemen van wat hij niet kon weergeven in essays of andere media omdat elke andere weergave sowieso een reductie zou zijn. Een reterritorialisatie van de vluchtwegen van zijn denken op het immer veranderende ‘plan de consistence‘, zou Gilles Deleuze  zeggen, met in zijn achterhoofd het ‘alles’ (Tout) van Bergson dat elk moment totaal verandert. Een virtueel gebeuren dat overgaat in actualisatie (stolling, codering tot talig denken of impuls tot handeling) die wederom overgaat (oplost, decodeert)  in een nieuw virtueel gebeuren dat zich vervolgens weer wil actualiseren…

Niet de causale verbanden bepalen het denken, niet de opeenvolging van stimuli in de met Latijnse benamingen tot objecten gereduceerde loci in het brein: het is, naar mijn aanvoelen (ik ben uiteraard geen cognitief wetenschapper) eerder het meanderende gebeuren (als je dat begint op te delen in causaal gelinkte gebeurtenissen, zit je al in het soort ‘gebeurtenis-als-object’ denken van kwispels zoals Alain Badiou), die bepaalt hoe het denken ons naar handelen stuurt. De Kathedraalse Leer heeft geen oog voor een causaal te duiden voortgang van A naar B waarbij B dan een talige uiting of gedachte is of een handeling, een vatbaar of registreerbaar object. Het denken wordt op mijn Werf eerder geduid als energetisch fenomeen, een voortdurende oscillatie tussen de polen van virtualisatie en actualisatie die zich voordoet in het levende organisme.

Immers, elke mentaal gebeuren onder impuls van perceptie van de omgeving, hoe miniem ook, verandert het geheel van het gebeuren. De neuroanatomische localisatie van deelprocessen is welkom in onze drang naar schematisering van interactieve ‘objecten’ (het bewijst of onderbouwt het model met verifieerbare testresultaten) maar veel verklaren doet zulks niet.  Er bestaan geen objecten die interageren, er vinden bewegingen plaats. Bewegingen die op elkaar inspelen & de Kathedraalse Leer benadrukt de voortdurende verandering van het geheel van het gebeuren, een cyclus van virtueel bewustzijn dat de ervaringsgerichte kennisprocessen stuurt  naar actualisatie, articulatie in de vorm van handelingen of een bewuste verwoording van een ‘gedachte’.

Intuïtie

Het woord is gevallen. Intuïtie is eeuwenlang in het verdomhoekje van de Westerse wetenschap en filosofie geduwd (1). Het denkproces is voor zover wij ons kunnen herinneren tot het spreekwoordelijke toe als onbetrouwbaar geduid. Het adjectief in  ‘een intuïtief persoon’ was meestal een eufemisme voor ‘dwaas’ en ‘onbedachtzaam’.

bezint

In deze systematische minachting voor intuïtief gedrag in de Westerse cultuur kwam, alle ‘irrationele’ tegenstromen in de cultuur ten spijt, pas echt verandering op het eind van WOII toen B.F. Skinner (de immer sceptische Skinner van de X-Files is er naar vernoemd) en andere radicaal-behaviouristen zich begonnen te focussen op de overmaat aan manipuleerbare automatismen in onze gedragingen. De modellen van de cognitieve psychologie die daarop volgden konden later gestaafd worden met meetbare neurologische onderzoeksresultaten.

De overtuiging dat wij mits voldoende oefening en discipline ons gedrag door ratio en niets dan ratio konden sturen werd op deskundige wijze onderuit gehaald, want over heel wat handelingen en oordelen wordt helemaal niet bewust nagedacht voor ze uitgevoerd of uitgesproken worden. De onfeilbaarheid van gedrag op basis van ratio werd ook ondergraven door onderzoek naar vaak misleidende visuele perceptie. Dat deze bevindingen enorme consequenties hadden in diverse velden ligt voor de hand.

Wat bv. met onze filosofische mijmeringen over ‘vrije wil’? Hoe berecht je iemand die beweert uit ‘onweerstaanbare drang’ gehandeld te hebben? En is de verslaafde niet eerder het slachtoffer van de doorwoekerende automatismen in zijn brein dan de karakterloze zwakkeling die domweg zijn genotsdrang volgt?  Een al te makkelijk toegepaste stigmatisering die voorbijgaat aan het feit dat menig verslaafde absoluut van zijn verslaving af wil (rationeel, wanneer hij nadenkt, reflecteert), maar daar niet in slaagt omdat zijn eigen brein hem de pas afsnijdt (de onder zorgwerkers befaamde metafoor van paard en ruiter uitgewerkt door Reinout Wiers, zie http://www.uva-alumni.nl/document.doc?id=34 ).

Vanuit de verworvenheden van de cognitieve wetenschap en met de steile opgang van de neuro(bio)logie konden al vlug steekhoudende hypothesen rond ‘intuïtie’ als bron van kennisverwerving (de aanwezigheid van ‘implicit learning’ in het ‘learning process‘)  worden gevormd. Enkele belangrijke gevolgtrekkingen kwamen daaruit (ik poog hier de huidige concensus weer te geven):

  1. Intuïtie is het gevolg van een – weliswaar onbewust – leerproces. Iedereen maakt dagelijks (micro)beslissingen op basis van een aanvoelen, waarbij ‘niet (meer) nagedacht hoeft te worden’. Het verloop van deze beslissingen bleek onbereikbaar en niet te controleren voor/door het expliciete, rationele bewustzijn als dusdanig. Je kan de intuïtieve impuls niet bewust beïnvloeden, van response doen veranderen. Het enige wat je kan doen is de impuls onderdrukken (‘wegdenken’) of vermijden dat die getriggered wordt.
  2. Intuïtief gestuurd gedrag  werkt gigantisch veel sneller dan hert beredeneerde denken (het ‘Impulsive System‘ versus het ‘Reflective System’ zie fig. 1 hieronder). We winnen bij het aanleren/uitvoeren van doelgerichte handelingen enorm veel tijd door een heel deel van wat we binnenkrijgen ‘gedachteloos, ‘intuïtief’, quasi rechtstreeks van de waarneming naar de gepaste handeling te sturen. Bij een rood licht dat op groen springt, denken we geen seconde na, we gaan daar niet over reflecteren, we vertrekken gewoon. Het signaal ‘groen licht’ start zonder interventie van ons reflectief systeem de handelingssequens ‘vertrekken’ op.  Impulsief, intuïtief. Steekt er dan toch nog plots een voetganger over, dan triggered hetzelfde Impulsief Systeem een stopsequens die de vorige handelingssequens overruled.
  3. Sommige gebeurtenissen die wij waarnemen werken als ‘predictor‘ voor een serie van ‘gedachten’ of handelingen, dit ook weer door tussenkomst van het Ervaringsgerichte bewustzijn (Experiential awareness). De boer wordt weervoorspeller door naar de lucht te kijken en naar de koeien te luisteren. Een verdedigende basketter ‘kent’ de schijnbeweging van zijn tegenstander en is daardoor in staat om hem de pas af te snijden. Hij doet dat automatisch, in een fractie van een seconde, zonder erbij na te denken.

    Soms zijn er zelfs predictors van predictors, zodat de ‘gewonnen’ tijd begint te neigen naar ‘waarzeggerij’. Het New Age denken speelt daar met graagte op in met fantastische ‘ziener’-verhalen doorspekt met hoog-spirituele metaforen en pseudo-filosofische duidingen. De grond van waarheid is dat langdurige training het Ervaringsgerichte bewustzijn inderdaad efficiënter, meer receptief kan maken voor ‘voorspellende’ impulsen. Meestal blijft die aanspreekbare, ingeprente kennis echter beperkt tot één vakgebied. Schaakmeesters zien niet die ene zet, maar de hele afwikkeling van het spel indien die zet genomen wordt. Vraag hen echter niet hoe de koers van bedrijf X gaat evolueren, daar hebben zij evenmin zicht op als de doorsnee dichter…

Modellen van de duale werking van ons brein werden zo uitgewerkt, ik geef hier het werk van Strack & Deutsch uit 2004 als voorbeeld:

strack-deutsch-modelfig.1

(klik hier voor een pdf bestand met de synopsis van dit onderzoek)

De twee gelijklopende systemen die we al noemden worden voorgesteld als werkende in nauwe interactie met wat we door ervaring en aangeboren instincten hebben opgebouwd aan ‘Ervaringsgericht bewustzijn’ (Experiential awareness). Je ziet onmiddellijk op dit schema dat de route van perceptie (Perception) naar gedrag (Behavioral schemata) via het Impulsive System veel directer en sneller is. De weg van het Reflective system, langs de syllogistische redenering is complexer, vergt meer tijd en moeite.

Tot zover het eerste deel. Volgende keer onderzoeken we hoe intuïtie en ‘implicit learning’ een rol spelen in creatieve handelingen zoals schrijven en schilderen…

 

Beuys - Intuition

Voetnoten

(1) cfr. Lieberman 2000:

“In our culture, the legacy of intuition is less than inspiring. Intuition is seen as mysterious and unexplainable at best and as something inaccurate, hokey, or epiphenomenal at worst. Freud quipped that it is “an illusion to expect anything from intuition” (Jones, 1953, p. 327). The veiled processes behind our intuitions do not count as arguments or evidence (Smith & DeCoster, 1999), which Goldberg (1983) satirically points out, “[no one every says] give me one good feeling why you think John is wrong” (p. 18).

Our culture is replete with cognitive maxims like “look before you leap” and “think before you act” that suggest that one’s impulses or intuitions tend to be deeply flawed. Our educational institutions give “little attention to the development of intuitive understanding” suggesting that intuition is not highly valued as a product of education (Bruner, 1960, p. 56). “

 

Aanvullende lectuur/Bibliografie

Massimo Pigliucci, Answers for Aristotle: How Science and Philosophy Can Lead Us to A More Meaningful Life, ISBN 978-0465021383 heeft een boeiend hoofdstuk over intuïtie vanuit een dubbele wetenschappelijk-filosofische optiek, kijk hier voor een bespreking: https://www.brainpickings.org/2012/11/08/the-science-of-intuition-answers-for-aristotle/

Matthew D. Lieberman, Intuition: A Social Cognitive Neuroscience Approach, 2000. Paper, available here: http://www.scn.ucla.edu/pdf/Intuition.pdf

Wikipedia-lemma over Intuition (Engels) of Intuïtie (Nederlands)

 

moment (125)


(voor cb)

mijn stem is lucht verplaatst door zwarte vogels, mijn
oog betast het spinrag in de hagen, de rood omrandde
wolkjes slippen toe, gedaante naast gedaante, toe tot dek.
genadig is de herfst: her & der barmhartig rot grijpt bomen

& de zomer stuiptrekt, ligt vol gaten. slijmerig tentakels
uit de vette aarde omzwachtelen het holle in mijn huid. het nihil
van de treurnis druipt letters op het macadam die dadelijk
tot vlek vervagen. spichtig nog wat zonnestralen zoeken glas

om zich tot bloedens toe een weg te banen naar het oker
der maan. maar ook de uil is heengegaan. ik, mummie
in de tombe, ik sijpel weg. het graf naast mij is leeg. de
gliefen vurig in het donker op de natte muren vertellen

ons verhaal alsof herhaling na herhaling niets tot iets
vertalen kan. ooit & ambitieus een wonderkind ontbloot
mijn borst. kraaien zwermen uit, verslinden dan de aarde.

moment (124)


weerk van cb

werk van cb

(voor cb)

ik word bevraagd. een ijsschots zuidwaarts drijvende
zeg ik dan, alsof de antwoorden niet op elke muur te
lezen staan. daarop een leeuw met klamme klauwen.
het noorden kwijt, smeltend, rillend, leeuw & schots

ben ik, zeg ik omdat hun oceaan uit woord bestaat met
wat getallen zout. er is de mist waaruit ik prooien knip.
een vrouw, aandoenlijk schoon & triest omdat haar stem
slechts echo’s kent, schiet vanop een witte walvisboot

harpoenen. haar pogen teder mist de diepte van haar ogen
waarin ik jou herken, rillend, smeltend, noordwaarts van
de andere pool. de vrouw wordt lichaam eerst, dan oceaan.
ze vraagt nog ‘sterf ik dan?’,  ik zeg ‘een beetje maar’ & ik

schenk haar onze treurzang der sirenen. wederom word ik
bevraagd, alsof er nog een ijsschots was met kleumleeuw
& mist rondom. wat ’n mooie schouders heeft die therapeute.

Michaux Mystique


angela_of_foligno_11918. De Eerste Wereldoorlog liep ten einde. België was onder de bezetting meer dan ooit een patattenveld in de ogen van menig intellectueel (“Le chant national de la Belgique c’ est le champ de pommes de terre”Scutenaire ). De jonge Michaux (19j) leefde zich uit in de lectuur van de Christelijke mystiek. Zijn immer revolterende geest zocht uitwegen uit de beklemming van gezin, stad en land in de mystiek die door de strikte Katholieke orde net niet werd gebanvloekt. Op een bepaald moment wou Michaux zelfs toetreden tot de Benedictijnen, maar zijn ouders vonden dat maar niks.

Zijn oudere broer Marcel was als voorbeeldige burgerzoon ten strijde getrokken in de Grote Oorlog. Henri was geliefd door zijn oudere broer, maar hij bleef wel de ‘poessie’ die er niks van bakte.

Wat Henri las was veelal vertaald door Ernest Hello, zoals dit werk van de dertiende eeuwse Angèle de Foligno: http://livres-mystiques.com/partieTEXTES/Foligno/Visions.html.

Effen later ging elke vorm van georganiseerd geloof de deur uit en stond Michaux in Duinkerke op een boot te wachten om transatlantische matroos te worden.

(bron: Jean-Pierre Martin, Henri Michaux, Gallimard 2003, ISBN 2-07-074648-8)

 

moment (123)


werk van Pimpelmeest (cb)

werk van Pimpelmeest (cb 19/9/16)

(voor cb)

flarden witomrand de wolken drijven in de wolken
over & sluiten uit de verte in het duister van de ogen.
ik bekijk de ochtendmechaniek, zie hoe dauw & kilte
op mijn huid een rilling tekenen. er wordt geaarzeld

of treurnis weer de dag zal kleuren binnen zandsteen
ordentelijk gezaagd, gestapeld, laag op laag, het soort
fatsoen waarmee de lijken liggen in het massagraf. nijd
& angst in slierten slijm druipen uit de praatholte der

gevangen vrouwen. mannen slurpen sloten koffie zwart.
binnen vlucht onder het daverend applaus van halm & kei
de hoeder van de stem. een kinderlijfje kleeft in de spreidstand
van geplette mug op het pastel der kamermuren. stil,

erkentelijk, haal ik gezangen boven, mijn bed is
zee van spraak & torenhoog ik verhef mij in de
herinnering: hoe wij de wolken waren, witomrand.

moment (122)


steen

“Down, down, down”
Lewis Carroll, Alice in Wonderland

(voor cb)

net nog was ik jou omsluitende heelal.
wij smolten samen in de deugd van duister,
rust, hereniging in de weemoed van de slaap.
wakker plots, duimen wreven teder over duimen

& de nacht zong zacht het lied genaamd begeerte,
het licht der sterren beschreef met stralen strak
het weke ogenblik der penetratie. Alles schoof
met alles in elkaar tot één, een kleine, ronde steen.

een wiegen ving aan waarin de aard’ , de lucht,
de zee in het vlammen onzer lust verdween.
Wij werden creator, creatrice, godin & god
& slokten gulzig elk gebeuren op in zoen, in aai

in ons. dieper, dieper, dieper doken wij, de tijd
gebald tot één moment. & nu ontglipt het mij &
stuitert als een knikker op de vloer van ’t hospitaal.

moment (121)


cb67(voor cb)

een ogenblik is geen moment. het,  het moment vindt
plaats waar ogen zich sluiten. artichoc, hartsgedaver
liefde diep in de liefde, de, een iteratief van daad, dader
& dagelijks dat weet je de zon komt op, welk kwaad

kunt gij mij dan verwijten?  lekker is wat lekker is.
de droom van zijn is mij ontnomen, het zwart dat
ik als negatieve god omarmde. & wat dan nog? niets
ben ik vergeten, niets heeft nooit meer dan nu, nu, nu

bestaan. ik lik je lippen, maak een jou van jou, verwoord
je tot een zekerheid, vaste grond waarin ik bloeien kan.
zie mij: bloem voor jou,  wiegende met ettelijke kelkjes.
zacht & oorverdovend ben ik ik, ik weet het. dat komt

omdat geen oor mijn zwijgen hoort & alles vergaat
in het niemandsland waarin mijn strelen verstilt
omdat er stilte nodig is in de drukte van het strelen.