Daily Delie CCLV


CytharééDe la clere unde yssant hors Cytharée,
Parmy Amours d’aymer non resoulue,
En volupté non encor esgarée,
Mais de pensée, & de faict impolue,
Lors que Prognes le beau Printemps salue,
Et la Mer calme aux ventz plus ne s’irrite,
Entre plusieurs veit une marguerite
Dans sa Coquille, & la prenant j’eslys
Ceste, dit elle, en prys, lustre, & merite,
Pour decorer (un temps viendra) le Lys.

witregelswitregelswitregels

Daily Délie: elke dag een nieuw dizain van de Délie van Maurice Scève.
De bron van de noten / besprekingen is voornamelijk de monumentale Edition critique van Gerard Defaux, Droz 2004. De vertalingen zijn vlugge pogingen tot  verduidelijking van de originele tekst in begrijpelijk Nederlands. Alternatieven, expliciteringen of on-Nederlandse vertalingen staan tussen vierkante haken. De lezing gebeurt in fazen, raadpleeg voor een klare kijk de index van de ‘affe’ lezingen.

Vertaling

Uit de klare golven komende bij Cytharee,
tussen Minnaars [Liefdes] niet tot liefhebben besloten,
nog niet tot wellust afgedwaald,
maar van gedachten en feiten onbezoedeld,
wanneer de mooie Lente de zwaluwen begroet,
en de kalme Zee zich aan de winden niet meer opwindt,
zag tussen menige [bloemen] een margriet
in haar schelp, en haar nemende ‘ik kies
deze’, zei ze, ‘omwille van prijs, luister en verdienste
om te decoreren (de tijd zal komen) de Fleur de Lis’.

Noten

Venus, geboren in de maand april, uit het schuim van de golven waarin Kronos het voortplantingsorgaan van zijn vader had gegooid, dame van het eiland Cytharee en later Cyprus, ziet tussen alle lentebloemen de margriet (de lelie van de velden) en kiest die reine bloem om later Frankrijk’s Lelie te sieren (mijn LAIS heette aanvankelijk LYLIA, maar die kennis is, euh,  enkel voor ingewijden). Scève werd geëerd als de dichter die het best – nog beter dan Marot – de lof kon zingen van Margaretha van Navarra.

Misschien werkte de lofzang  ook wel een beetje danig op de zenuwen van de jonge Pernette/Délie, en komt mede daardoor de onbezoedelde reinheid van Venus hier zo goed uit de verf…

De metaforische glijvlucht hier doet sterk denken aan een soortgelijke beweging in D4.

r.1 Yssir: sortir
Cytharée: Kythira, Grieks eiland, in de mythologie geduid als het eiland van Afrodite (Venus)
r.2-4: Scève schildert hier een Venus die , hoewel ze omgeven is door ‘Amours’ nog niet bezweken is voor de ‘voluptas’, een reine Venus

r.3 esgarer: perdre, détourner du bon chemin
r.5 progne: hirondelle, de zwaluw die de lente aankondigd (Metamorf. IV 412-674)

r.10 Lys: Fleur de lis: https://nl.wikipedia.org/wiki/Fleur_de_lis