journal intime #43

jt 43 – nulla dies sine linea – MA NI JO LA

het Latijnse motto, ‘geen dag zonder lijn’ , komt van Plinius de Oudere, uit diens Naturalis Historia , waar de twee meesterschilders Apellus en Protogenes elkaar proberen overtreffen en de winnaar Apelles besluit met de uitspraak dat je nooit een dag mag laten passeren zonder je lijn te oefenen. (zie BONNEFOIT 2013, 2.13)

Paul Klee schreef het bij werk nr 365 van 1938 in zijn databank met titels van werken die hij meticuleus bijhield, een gigantische cataloog is dat geworden want hij produceerde wel wat.

elke serieuze creatieve praktijk is een volhardende en methodische praktijk. dat doet niks af aan de ahum ‘geniale’ uitbarstingen van spontane creativiteit, het is alleen maar een feit dat de volhardende, methodische weg gezonder is. en iedereen kan dat, voor dat soort praktijk hoef je niet wereldberoemd of geniaal of watdanook te zijn. Klee = iedereen, wat dat betreft, de Kleepraktijk kan iedereen uitoefenen. niet iedereen is Paul Klee misschien, maar de praktijk is principieel evenwaardig. het belang dat er achteraf aan gehecht wordt, dat heeft niemand in de hand, dat schommelt ook voortdurend: gisteren vond iedereen Hugo Claus de max, morgen is hij misschien gans vergeten, tot hij plots weer herontdekt wordt, driehonderd jaar later, als er dan nog mensen zijn.

het zijn alleen de zogenaamde ‘kunstenaars’ van nu die van zichzelf vinden dat ze sowieso recht hebben op dat belang. en op de bijhorende subsidie. tja. ik gun het hen van harte, die mensen hebben dat nodig ook, want we leven in een ongezonde samenleving die hen alleen de uitweg biedt om ‘kunstenaar’ te zijn, een lot duizend maal erger dan ik zeg maar wat, kassierster in de Aldi.

voor een degelijke, gezonde praktijk: eerlijk zijn met jezelf volstaat. en volharden. en het plezant houden. enzovoort, maar dat kan niemand voor jou bepalen. niemand weet ook hoe hard jij jouw praktijk nodig hebt. dat dien je geheel zelf te bepalen.

een gezonde maatschappij komt tegemoet aan de noden van haar mensen en iedereen heeft evenveel nood aan creatieve expressie. een gezonde maatschappij zou daarom gediend zijn met een gegarandeerd basisinkomen voor iedereen bijvoorbeeld, of met recht op een creatieve sabbatical, een jaar verlof met wedde, maar dus ook voor Gwen, mijn covid-19 Heldin die kassierster is in de Aldi.

maar ja, wie wil er een gezonde maatschappij in een gezonde wereld? iedereen blijkbaar, tot ervoor moet betaald worden, tot men moet geven in plaats van te hebben en te krijgen. of leert het virus ons toch iets?

ach, alles kan veeeeeeeeel erger, het valt best nog wel reuze mee, hier.
en hij moest dat nog allemaal in schriftjes kribbelen, denk je dan misschien, bij de kribbelende Klee.

een vooruitgang is er echter niet. tegenwoordig is de routine: tekenen – scannen – uploaden – titel erbij – op ‘Publiceren’ klikken – delen op FB
een pak meer werk, dus. we leven dan ook steevast in ergere tijden.
dat maakt onze positie wel benijdenswaardig voor diegenen na ons è.

dus heb wat mededogen met die sukkelaars in plaats van jezelf zo geniaal, miskend en wat al niet te vinden: je bent alleen maar vooruit op hún tijd.

BRONCODE van het journal intime -programma

This image has an empty alt attribute; its file name is ietsanders.jpg

gegeven:

geste: het pad van de primaire, spontane beweging
schrijfleeslus: herhaling van de geste die zich gaandeweg stabiliseert binnen de corridor van de geste
corridor: het tijdruimtelijke vlak waarbinnen de geste zich herhalen kan zoals geprojecteerd op een 2D schrijfvlak
jij, je: een participant aan het journal intime programma

het journal intime is een dagelijks algoritmisch uitgevoerde handeling (functie);

  • je wordt wakker en je doet onmiddellijk dit (géén andere bewuste handeling ervoor): je beeldt jezelf een geste in eventueel gelinkt aan een woord of een frase
  • je neemt de blocnote en initieert de schrijfleeslus
  • je vocaliseert daarbij het woord of de frase
  • als je merkt dat de herhaling zich gestabiliseerd heeft tot een geste
    • neem je jouw vocalisatie voor minstens vier iteraties op
    • teken je de geste
  • je leest in een boek in een vreemde taal (eender welke, niet je moedertaal) tot je een fragment tegenkomt waarvan je denkt dat het kan dienen als 'titel' of 'benoeming' van de geschreeftekende schrijfleeslus

uitvoer van het programma:
– een potloodtekening met een titel in een vreemde taal
– een geluidsopname van vier herhalingen van 1 uitgesproken woord of frase in het Nederlands (met NL tongval)
– enkele universa aan nieuwe betekenissen

journal intime is een gratis NKdeE-programma

bibliografie

ARTAUD 1947: Artaud, Antonin, Van Gogh le suicidé de la société, Gallimard, Paris, 2018, ISBN 978-2-07-076112-8

ARTAUD 1956: Artaud, Antonin, Oeuvres Complètes Tome I, Gallimard, Paris, 1956

BARTHES 1995: Roland Barthes, Oeuvres complètes vol. III , Paris: Seuil, 1995

BONNEFOIT 2013: Bonnefoit, Régine, Paul Klee. Sa théorie de l’art. Lausanne, PPur (Presses polytechnique et universitaires romandes), 2013 ISBN 978-2-88915-034-2

CHAUVIRÉ 2003: Chauviré Christiane, Phénoménologie et esthétique. Le mythe de l’indescriptible chez Wittgenstein dans Rue Descartes, nr 39, Wittgenstein et L’art (februari 2003), PUF

CHEVRIER 2019: Chevrier, Jean-François, Bernard Réquichot. Zones sensibles, Paris , Flammarion, 2019, ISBN 978-2-0814-4197-2

CV-P 2016 I: Viallat-Patonnier, Claire, Les dimensions de l’écriture dans l’oeuvre de Bernard Réquichot. Etudes d’un processus. Vol. I: Thèse , Paris , ECOLE DES HAUTES ETUDES EN SCIENCES SOCIALES, 2016

CV-P 2016 II: Viallat-Patonnier, Claire, Les dimensions de l’écriture dans l’oeuvre de Bernard Réquichot. Etudes d’un processus. Vol. II: Annexes et illustrations, Paris , ECOLE DES HAUTES ETUDES EN SCIENCES SOCIALES, 2016

CR 1973: Billot, Marcel (ed.), Bernard Réquichot. Bruxelles, La Connaissance, 1973 (Catalogue Raisonné)

FREUD 1989 I: Freud, Sigmund, Colleges inleiding tot de psychoanalyse . Inleiding tot de psychoanalyse 1/2, Boom Meppel Amsterdam, 1989

KUSTERS 2014: Kusters, Wouter, Filosofie van de Waanzin, Lemniscaat, Rotterdam 2014

MORALES 2002 : Moralès, Gérald: La Poésie de Bernard Réquichot. De l’être à lettre, EFEdition, Paris 2002, ISBN 2-913786-13-8

MORALES 2010, Moralès, Gérald: L’écriture du réel. Pour une philosophie du sujet, Paris , Cerf, 2010, ISBN 978-2-204-09225-8

MURRAY 2014: Murray, Ros, Antonin Artaud, The Scum of the Soul, London, Palgrave Macmillan, 2014, ISBN 978–1–137–31057–6

OURY 1989, Oury, Création et schizophrénie, Paris, Gallimard 1989, ISBN 978-2-7186-0354-4

REQUICHOT 2002: Réquichot, Bernard: Écrits divers. Journal, lettres, textes épars, Faustus, poèmes, 1951-1961, Les Presses du réel, Dijon, 2002

VALERY I: Valery, Paul, Oeuvres Tome I, Hytier, Jean (ed.), Paris, Gallimard, 1957

VALERY II: Valery, Paul, Oeuvres Tome II, Hytier, Jean (ed.), Paris, Gallimard, 1960