journal intime #60

jt60 – l’aller-retour creé une double profondeur, spatio-temporelle – TA HIE MA

de Franse tekstjes komen de volgende dagen uit ‘Zones sensibles’, de Réquichot-studie van Jean-François Chevrier [CHEVRIER2019]. koop dat boek voor het onbetaalbaar is! met de lezing van het Kleeboekje van Bonnefoit hebben we in dit journal de eerste allez-retour beweging weg van en terug naar Bernard Réquichot gemaakt.

de oscillatie, de slingerbeweging resulteert in de spiraalvorm als je de beweging op 2D projecteert. het bipolaire uit zich ook in de twee verschillende snelheden, de frequenties van ons ‘denken’ in de ruimste zin: de snelle weg van instinct en intuïtie en de tragere van de rede, de bespiegeling die au fond een waarneming van het waarnemen is, een recursie met een tijdsverloop ertussen, een verschil dat het verschil maakt (cfr. Gregory Bateson].

bij Réquichot leidt het beleven van die polariteit tot de volgende vaststelling, een stelling die hij noteert in zijn ‘kroniek zonder data’ een reeks titelloze notities die men dan maar ‘journal sans date’ is gaan noemen:

Théorème: regardez un tableau de très près et vous y verrez les tableaux futurs; regarder-le de très loin et vous y verrez son origine.

Stelling: kijk van heel kortbij naar een schilderij en je ziet toekomstige schilderijen; bekijk het van een afstand en je ziet de oorsprong ervan.
Bernard Réquichot [REQUICHOT2002, 119]

Chevrier citeert dit aan het begin van zijn hoofdstuk IV – ‘Proche et lointain, plein et vide’ [CHEVRIER2019, 43] en volgt van daaruit een spoor van verklaringen van werken. boeiend maar in het dagboek zelf wordt dit onmiddellijk gevolgd door een opmerking over de tijd die deze stelling in verband brengt met Réquichot’s fixatie met het Moment:

La limite du temps est celle où la vitesse l’arrête en suspens.

De limiet van de tijd is die waar de snelheid hem opheft in de spanning.
Bernard Réquichot [REQUICHOT2002, 119]

als je deze twee gedachten samen neemt, zie je hoe Réquichot de oscillatie aan het denken is als een recursie van het gebeuren in het brein en als een analogie voor zijn werk.

van heel kortbij zie je in zijn spiraalwerken de oscillatie gebeuren in de hand die de spiralen tekent op het blad en die spiraalbeweging de vrije loop laat. er ontstaat een groei van intensiteit die de spiraalbeweging in een opwaartse lijn dwingt: haar climax is haar verdwijning, de toekomst.
als je het schilderij van veraf bekijkt zie je niet meer die toekomstige verdwijning van de beweging maar de sporen ervan, haar verleden.

wat hij suggereert is dat een oscillatie ook in het kijken de tijd zou kunnen opheffen in de spanning tussen de twee extremiteiten, net zoals dat bij een orgastische climax gebeurt waar de cognitieve waarneming samenvalt met de instinctieve ervaring in Het Moment.

de realiteit confronteerde hem echter steevast met de schaamte van de volslagen verdwenen spanning in het werk dat zichzelf beëindigde zonder ooit een ‘echte’ climax te bieden aan zijn creator.

A la découverte d'une oeuvre de Bernard Réquichot - Galerie Alain ...

Bernard Réquichot, Sans titre, 1960, encre et rehauts de gouache sur carton, 70,6 x 104 cm

BRONCODE van het journal intime -programma

This image has an empty alt attribute; its file name is ietsanders.jpg

gegeven:

geste: het pad van de primaire, spontane beweging
schrijfleeslus: herhaling van de geste die zich gaandeweg stabiliseert binnen de corridor van de geste
corridor: het tijdruimtelijke vlak waarbinnen de geste zich herhalen kan zoals geprojecteerd op een 2D schrijfvlak
jij, je: een participant aan het journal intime programma

het journal intime is een dagelijks algoritmisch uitgevoerde handeling (functie);

  • je wordt wakker en je doet onmiddellijk dit (géén andere bewuste handeling ervoor): je beeldt jezelf een geste in eventueel gelinkt aan een woord of een frase
  • je neemt de blocnote en initieert de schrijfleeslus
  • je vocaliseert daarbij het woord of de frase
  • als je merkt dat de herhaling zich gestabiliseerd heeft tot een geste
    • neem je jouw vocalisatie voor minstens vier iteraties op
    • teken je de geste
  • je leest in een boek in een vreemde taal (eender welke, niet je moedertaal) tot je een fragment tegenkomt waarvan je denkt dat het kan dienen als 'titel' of 'benoeming' van de geschreeftekende schrijfleeslus

uitvoer van het programma:
– een potloodtekening met een titel in een vreemde taal
– een geluidsopname van vier herhalingen van 1 uitgesproken woord of frase in het Nederlands (met NL tongval)
– enkele universa aan nieuwe betekenissen

journal intime is een gratis NKdeE-programma

bibliografie

ARTAUD 1947: Artaud, Antonin, Van Gogh le suicidé de la société, Gallimard, Paris, 2018, ISBN 978-2-07-076112-8

ARTAUD 1956: Artaud, Antonin, Oeuvres Complètes Tome I, Gallimard, Paris, 1956

BARTHES 1995: Roland Barthes, Oeuvres complètes vol. III , Paris: Seuil, 1995

BONNEFOIT 2013: Bonnefoit, Régine, Paul Klee. Sa théorie de l’art. Lausanne, PPur (Presses polytechnique et universitaires romandes), 2013 ISBN 978-2-88915-034-2

CHAUVIRÉ 2003: Chauviré Christiane, Phénoménologie et esthétique. Le mythe de l’indescriptible chez Wittgenstein dans Rue Descartes, nr 39, Wittgenstein et L’art (februari 2003), PUF

CHEVRIER 2019: Chevrier, Jean-François, Bernard Réquichot. Zones sensibles, Paris , Flammarion, 2019, ISBN 978-2-0814-4197-2

CV-P 2016 I: Viallat-Patonnier, Claire, Les dimensions de l’écriture dans l’oeuvre de Bernard Réquichot. Etudes d’un processus. Vol. I: Thèse , Paris , ECOLE DES HAUTES ETUDES EN SCIENCES SOCIALES, 2016

CV-P 2016 II: Viallat-Patonnier, Claire, Les dimensions de l’écriture dans l’oeuvre de Bernard Réquichot. Etudes d’un processus. Vol. II: Annexes et illustrations, Paris , ECOLE DES HAUTES ETUDES EN SCIENCES SOCIALES, 2016

CR 1973: Billot, Marcel (ed.), Bernard Réquichot. Bruxelles, La Connaissance, 1973 (Catalogue Raisonné)

FREUD 1989 I: Freud, Sigmund, Colleges inleiding tot de psychoanalyse . Inleiding tot de psychoanalyse 1/2, Boom Meppel Amsterdam, 1989

KUSTERS 2014: Kusters, Wouter, Filosofie van de Waanzin, Lemniscaat, Rotterdam 2014

MORALES 2002 : Moralès, Gérald: La Poésie de Bernard Réquichot. De l’être à lettre, EFEdition, Paris 2002, ISBN 2-913786-13-8

MORALES 2010, Moralès, Gérald: L’écriture du réel. Pour une philosophie du sujet, Paris , Cerf, 2010, ISBN 978-2-204-09225-8

MURRAY 2014: Murray, Ros, Antonin Artaud, The Scum of the Soul, London, Palgrave Macmillan, 2014, ISBN 978–1–137–31057–6

OURY 1989, Oury, Création et schizophrénie, Paris, Gallimard 1989, ISBN 978-2-7186-0354-4

REQUICHOT 2002: Réquichot, Bernard: Écrits divers. Journal, lettres, textes épars, Faustus, poèmes, 1951-1961, Les Presses du réel, Dijon, 2002

VALERY I: Valery, Paul, Oeuvres Tome I, Hytier, Jean (ed.), Paris, Gallimard, 1957

VALERY II: Valery, Paul, Oeuvres Tome II, Hytier, Jean (ed.), Paris, Gallimard, 1960