Daily Délie CCLVII


Tu es, Miroir, au cloud tousjours pendant,
Pour son image en ton jour recevoir:
Et mon coeur est aupres d’elle attendant,
Qu’elle le vueille aumoins, appercevoir.
Elle souvent (ô heureux) te vient veoir,
Te descouvrant secrette, & digne chose,
Ou regarder ne le daigne, & si ose
Ouir ses pleurs, ses plainctz, & leur sequelle.
Mais toute dame en toy peult estre enclose,
Ou dedans luy aultre entrer n’y peult, qu’elle.

Daily Délie: elke dag een nieuw dizain van de Délie van Maurice Scève.
De bron van de noten is de monumentale Edition critique van Gerard Defaux, Droz 2004
De vertalingen zijn vlugge pogingen tot  verduidelijking van de originele tekst in begrijpelijk Nederlands. Verwijzingen naar woorden in de originele tekst staan tussen ronde haken. Alternatieven, expliciteringen of on-Nederlandse vertalingen staan tussen vierkante haken.

De lezing gebeurt in fazen, raadpleeg de index van de ‘affe’ lezingen.

Vertaling

Jij bent, Spiegel, aan de haak altijd hangende
om haar beeld en jouw dag te ontvangen:
en mijn hart is dicht bij haar wachtende
dat zij op zijn minst hem zou zien.
Zij komt vaak (o gelukkige) bij jou kijken
en vertelt jou geheimen en serieuze dingen,
maar zij verwaardigd zich niet hem te zien & toch durft ze
zijn zuchten en klachten en hun vervolg te aanhoren.
Maar in jou kan iedere dame bevat zijn,
waar in hem niemand anders kan komen dan zij.

Noten

Uitgewerkte vergelijking tussen de spiegel van Délie en het hart van de Dame. In al zijn ongeluk ( zij negeert hem totaal en de spiegel kan haar elke dag zien) ‘wint toch het hart omdat er daar enkel plaats is voor haar.

Als je deze serie van 9 als een vervolgverhaal in de amoureuze evolutie leest, kan je fantaseren dat de jaloezie opgewekt door het Venus-Marguerite dizain (D255) enkel resulteerde in langgerekt verdriet van de Amant (D256) en zou dit het wiedergüttmachungsgedicht kunnen zijn (“maar je weet toch dat er in mijn hart enkel plaats is voor jou”).

Dat hoeft niet, natuurlijk.

Daily Délie CCLVI


Povre de joye, & riche de douleur
On me peult veoir tous les jours augmentant:
Augmentant, dy je, en cest heureux malheur,
Qui va tousjours mon espoir alentant.
   Et de mon pire ainsi me contentant,
Que l’esperance a l’heure plus me fasche,
Quand plus au but de mon bien elle tasche.
   Dont n’est plaisir, ny doulx concent, que j’oye,
Qui ne m’ennuye, encores que je sache
Toute tristesse estre veille de joye.

witregelswitregelswitregelswitregelswitregelswitregelswitregelswitregels

Daily Délie: elke dag een nieuw dizain van de Délie van Maurice Scève.
De bron van de noten is de monumentale Edition critique van Gerard Defaux, Droz 2004
De vertalingen zijn vlugge pogingen tot  verduidelijking van de originele tekst in begrijpelijk Nederlands. Verwijzingen naar woorden in de originele tekst staan tussen ronde haken. Alternatieven, expliciteringen of on-Nederlandse vertalingen staan tussen vierkante haken.

De lezing gebeurt in fazen, raadpleeg de index van de ‘affe’ lezingen.

Vertaling

Arm aan blijdschap, & rijk aan pijn
kan men mij meer en meer (augmentent) elke dag zien:
verder en verder (augmentent), zeg ik,  in dit gelukkige ongeluk,
die steeds mijn hoop doet minderen.
En mij vrede nemende [zien] met mijn erger (pire)
dat de hoop mij elk uur meer kwaad maakt [berokkent]
wanneer die dichter bij mijn doel komt [zich moeite getroost in de richting van]
Dus ’t is geen plezier en geen harmonie die ik hoor,
die mij niet verveelt [triest maakt], hoewel ik weet
dat elke triestheid de wake van vreugde is.

Noten

Diepe zucht na de lofzang op een andere Venus (D255). ’n Beetje een imbroglio-analyse van de gemoedsgesteldheid van de Amant, ook: hoe meer hoop de Amant krijgt, hoe dichter bij zijn doel, hoe groter zijn lijden, dus mét plezier en met ‘concent’ (een typisch Scève woord) wordt het er niet beter op (integendeel, ‘plaisir en ‘concent’ benaderen het doel, dus geven meer hoop, dus..), de oorzaak zit dieper. Zelfs een oude wijsheid als ‘na regen komt zonneschijn’ kan hem niet helpen (r.10).

Daily Délie CCLIIII


Si le blanc pur est Foy immaculée,
 Et le vert gay est joyeuse Esperance,
 Le rouge ardent par couleur simulée
 De Charité est la signifiance:
 Et si ces troys de diverse substance
 (Chascune en soy) ont vertu speciale,
 Vertu estant divinement Royalle,
 Ou pourra l'on, selon leur hault merite,
 Les allier en leur puissance esgalle,
 Sinon en une, & seule Marguerite?

witregelswitregelswitregels

Daily Délie: elke dag een nieuw dizain van de Délie van Maurice Scève.
De bron van de noten / besprekingen is voornamelijk de monumentale Edition critique van Gerard Defaux, Droz 2004. De vertalingen zijn vlugge pogingen tot  verduidelijking van de originele tekst in begrijpelijk Nederlands. Alternatieven, expliciteringen of on-Nederlandse vertalingen staan tussen vierkante haken. De lezing gebeurt in fazen, raadpleeg voor een klare kijk de index van de ‘affe’ lezingen.

 

vertaling

Als het pure wit de ongeschonden Trouw is,
en het vrolijke groen de blije Hoop,
is van het vurige rood per voorgewende kleur
Caritas de betekenis
en als de drie (elk op zich) een speciale deugd hebben,
deugd die goddelijk Koninklijk is
waar anders dan, volgens hun hoge verdienste
zouden ze te verenigen zijn in gelijke kracht
dan in de ene & enige Marguerite?

 

noten

r.3: couleur simulée: verwijst volgens Defaux naar het feit dat de kleurnamen louter berusten op een conventie, kijk voor kleur in de renaissance misschien ’s hier: http://nkdee.be/nkdee/sic.html

Beetje afstand hier van Délie, en lof voor  de ‘serieuze mensen’ ( in CCLIII François I, nu zijn zus Marguerite) die zich wel houden aan de drie Blazoenkleuren van de ‘Lys de France’, de drieëenheid Foy, Esperance en Charité. In vorige dizaines, zo merkt Defaux op,  waar Délie in verband gebracht werd met Foy (D193 , D198,D247 en D249), Esperance in D248 en Charité in D238, D239, en Embleem 27, scoorde zij niet bijster goed.

 

Daily Délie CCLIII


Par tes vertuz excellentement rares
 Tu anoblis, ô grand Roy, ce grand Monde.
 Parquoy ce Siecle aux precedantz barbares
 S’enfle du bien, que par toy luy abonde:
 Et l’Univers cline sa teste ronde
 A ta statue aux Cieulx resplendissante,
 En contemplant la Fame, qui luy chante,
 L’Eternité, qui tousjours luy escript,
 La Gloyre aussi, qui a l’orner se vante
 Par temps, qui n’à aulcun terme prescript.

witregelswitregelswitregels

Daily Délie: elke dag een nieuw dizain van de Délie van Maurice Scève.
De bron van de noten / besprekingen is voornamelijk de monumentale Edition critique van Gerard Defaux, Droz 2004. De vertalingen zijn vlugge pogingen tot  verduidelijking van de originele tekst in begrijpelijk Nederlands. Alternatieven, expliciteringen of on-Nederlandse vertalingen staan tussen vierkante haken. De lezing gebeurt in fazen, raadpleeg voor een klare kijk de index van de ‘affe’ lezingen.

 

vertaling

Met uw uitstekend zeldzame deugden
veredelt gij, o grote Vorst, deze grote wereld.
Waardoor deze eeuw ten opzichte van de voorgaande barbaarse
zich met het goede vergroot, waarvan het door jou een overvloed heeft
en het Universum buigt zijn ronde hoofd
naar jou beeld (‘statue’) [=aposthase] dat [aan] de Hemelen [weer]schittert
en contempleert de Faam, dat hem [het beeld] toezingt
de eeuwigheid, die het altijd beschrijft,
de Glorie ook, die om het te tooien praalt
met tijd, die geen voorschrift heeft [geen term voorgeschreven heeft].

Daily Délie CCLII


Le Ciel de soy communement avare,
Nous à cy bas heureusement transmys
Tout le hault bien de parfection rare,
Duquel il s’est totalement demys,
Comme qui veult ses chers, & sainctz amys
D’aulcun bienfaict haultement premier.
Car il à plut (non de ce coustumier)
Toute Vertu en ces bas lieux terrestres
Soubz ce grand Roy, ce grand Francoys premier,
Triumphateur des armes, & des lettres.

noot:DÉLIE, object de plus haulte vertu” is het meesterwerk van Maurice Scève, dat voor het eerst verscheen in 1544 in Lyon. Het bestaat uit 449 dizains (tienregelige verzen) opgelucht met 50 emblemata. Omdat ik onder de titel LYLIA bezig ben met een Nederlandstalige update van dit werk, krijgt u hier (vrijwel) dagelijks een dizain uit dit al te onbekende werk voorgeschoteld. De gehele brontekst met de emblemata vind u op de prachtige website French Emblems at Glasgow’, rechtstreekse link naar de Délie: http://www.emblems.arts.gla.ac.uk/french/books.php?id=FSCa

Daily Délie CCLI


Au commun plainct ma joye est convertie
De dueil privé en mon particulier,
Par la Fortune en mon sort compartie,
Quasi pour moy un malheur familier,
Qui m’à frustré de ce bien singulier,
Parqui raison contre debvoir opine.
  Doncques voyant la tresriche rapine
En main d’aultruy, indigne d’elle, enclose,
De mon labeur me fault cueillir l’Espine
Au loz, & heur de qui à eu la Rose.

noot:DÉLIE, object de plus haulte vertu” is het meesterwerk van Maurice Scève, dat voor het eerst verscheen in 1544 in Lyon. Het bestaat uit 449 dizains (tienregelige verzen) opgelucht met 50 emblemata. Omdat ik onder de titel LYLIA bezig ben met een Nederlandstalige update van dit werk, krijgt u hier (vrijwel) dagelijks een dizain uit dit al te onbekende werk voorgeschoteld. De gehele brontekst met de emblemata vind u op de prachtige website French Emblems at Glasgow’, rechtstreekse link naar de Délie: http://www.emblems.arts.gla.ac.uk/french/books.php?id=FSCa