SATORAREPOTENETOPERAROTAS 21

als de overlevingskansen van een creatieve expressie afhangen van de geschiktheid qua verhoudingen voor het vigerende fetish-scherm van de smartenfoon (en dat doen ze natuurlijk in hoge mate) , dan zit het met dit stuk van de onnavolgbare dada-legende Hans – Jean – Arp wel snor.

het afgebeelde werk kreeg als benaming ‘Constellation de six formes noires sur un fond blanc’ mee en het dateert van 1957. Het is 110×35 cm, dat is een nagenoeg perfecte pi-verhouding (110/35=1/3,142857142857143‬).

deze Constellation is dan ook een zeer opzienbarend werk uit het boek ‘Revelaties van het jaar 2020’ een game-klassieker van de jaren ’70 van onze 21ste eeuw, gesampled door mijn achterkleinzoon Mon Vekemans (2053-2188) uit de geschiedenisherschrijvingsroutines die hij op punt zal stellen in het moeilijke jaar 2067*.

als je die game van hem speelt zie je het gebeuren, ja je maakt het zèlf mee hoe ik, zijn overgrootvader, de afbeelding van het werk op 8/04/2020 om precies 18u opspoor op Google (rechtsklikken en ‘Afbeelding zoeken op Google’ is dat in de Chrome-browser) en dan te lezen krijg dat deze Constellation van Jean Arp eigenlijk feitelijk het antwoord is op het Eeuwenoude Raadsel van de Verdwenen Sok!!! IsDaNiks!!! kijk maar:



over de man zelf hoef ik niet veel te vertellen: als ik zelfs al naar de NL-wikipedia pagina kan verwijzen zonder mij plaatsvervangend te moeten schamen voor de karige info daar, dan is de man op de pagina ruim bekend.

alhoewel: enige tijd terug was Franz Kafka het onderwerp van een vraag op de populaire kwis Blokken op de VRT en de twee hoger opgeleide kandidaten hadden geen enkel idee wie dat nou zou kunnen wezen. twee universitair geschoolden die niet weten wie Franz Kafka is! SATORAREPOTENETOPERAROTAS nog aan toe!

enfin, soit, je weet het nu: als je je ooit nog afvraagt bij het opbergen van je wasgoed waar die ene verdwenen sok toch kan zijn, heb je nu het antwoord: ze is naar de Jean!


*Mon, regel dat ’s dat ik dat niet allemaal moet uitleggen altijd! dedju!

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 20

Yasushi Nishikawa – ‘De geest die het wijde en diepe bereikt heeft’

Yasushi Nishikawa (1902-1989) : de link op zijn naam is zowat het enige min of meer betrouwbaar stukje info dat ik kon vinden over deze ‘moderne’ Japanse kalligraaf, die klaarblijkelijk de verlichte achteloosheid van de oude Zenga schilderingen in zijn werk wil oproepen.

zijn vader was ook kalligraaf. in de oude Zenga traditie (die begon school te maken vanaf 1600) mocht er ook al wat gemorst worden: hij die satori heeft verworven, stoort zich daar niet meer aan.

de Chinese Tao en Boeddhistische kalligrafie is veel ouder, daar ga ik mij later ’s in verdiepen, als covid nrs 20 t.e.m.45 het mij nog gunnen tenminste.
ik schaamde mij dood voor mijn landgenoten vandaag. hij die satori heeft verworven, heeft niets meer.

het blijft toch verbazen hoe bitter weinig informatie er nog steeds in het Westen voorhanden is over de Oosterse culturen. de interesse is blijkbaar groter in Oost-Europa, als je kan afgaan op de degelijkheid van het Russisch of Poolse Zenga-artikel. ik schaamde mij dood voor mijn landgenoten vandaag

het is meer dan de taalbarrière, vermoed ik: wij denken nog altijd dat wij het superieure volkje zijn, dat wij onmogelijk iets van hen te leren kunnen hebben. in Rusland weten ze wel beter. tja: de cijfers gaan er straks niet om liegen, vrees ik. wie satori verwerft geeft zichzelf weg zonder ooit iets verworven te hebben.

Yasushi is de achternaam, dus. er was ook nog ergens sprake van landgenoten, dacht

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 19

in het Japans noem je mij best Vekemans Dirk, zoals de oude garde hier soms nog de telefoon opneemt, omdat dat vroeger nu eenmaal zo hoorde: je was eerst de familie en dan pas het exemplaar. dat het in Japan ook zo was leerde ik vandaag in Wikipedia, misschien klopt het niet meer in post-pandemische tijden – zal er ooit nog iets hetzelfde zijn? – maar ik heb het toch maar geleerd.

komen er ooit wel post-pandemische tijden? waarschijnlijk hebben we jaar na jaar prijs vanaf nu en sukkelen we voortaan van pandemie naar pandejan…

maar ik heb ook geleerd wie Hakuin Ekaku was, van 1686 tot 1769, en tot lang daarna want Hakuin is een grote meneer in het Japanse Zen Bhoeddisme. hij blies in zijn eentje de kwakkelende Rinzai school nieuw leven in en is de bedenker van de misschien wel bekendste aller koans, die van de klank van 1 klappende hand:

Twee handen klappen en dat maakt geluid. Wat is het geluid van één hand? (隻手声あり、その声を聞け)

— Hakuin Ekaku

het hup-floetsj-kwak kalligrafisch portret hierboven is van rare kwiet nr 1 in Japan: de hoog aanbiddelijke Bodhidharma himself, eerste patriarch van het Chan Bhoeddhisme, in Schierbeekland en in Japan beter bekend als omgekeerd respectievelijk Zen en Daruma Daishi.

ja ik doe dat express om u wakker te krijgen. want echt lezen doet ge weer niet è…ga daarmee naar den oorlog! O Grote Leegte!

koan van de dag: wist u dat er gemiddeld 25.000 mensen per dag van honger sterven op ons planeetje? meer dan drie maanden Corona-gekweddel en we zitten vandaag nog maar aan 58.982. in diezelfde periode stierven er dus, volgens mijn rekenmasjien, om en bij de 2.250.000 mensen ‘gewoon’ van honger.

dat heb ik vandaag ook gelezen ergens. is dat fake news, vekenieuws of slaap voor de vaak? zou dat anders gaan in post-corona tijd? gaan we daar ook ne mondiale sit-in voor doen? tsss, Vekemans Dirk! wat zit ge toch weer te stoken! wat gaan de mensen weer niet zeggen!

‘de Poort van de Oefening is de zuivering van het zelf door voortdurende oefening’. ik moet nog minstens 33 jaar oefenen, denk ik….

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 16

’t zijn nare tijden dus we moeten lief zijn voor elkaar. maar je moet toch wel pech hebben om als dubbeltalent in Nederland geboren te worden, hè.
gosjamme. je sukkelt hier wat hogerop in de nakende overstromingsgebieden hoe dan ook in vakje A of in vakje B en eens je erin zit wil men van enig gewriemel van je in dat andere niks meer weten. minstens een eeuw lang niet. nee, neen, zelfs die wat verrassend goed getimede onthullingen over je fout-idealistische jeugdfratsen kunnen je niet aan een degelijke catalogue raisonné helpen, da’s voor de B-vakkers, jij bent een lekker mals Aatje.

komkom, terug in je hok! ‘ik draai een kleine…’ jaaa! braaf dichtertje, goed zo!

tja. zelfs een geverfde ruiter als Claus hier is beter gediend. in 1963 kon er in de Schrift & Bild catalogus ook niet meer af dan dit onooglijk zw-w reprootje, op je foon is het ware grootte als je wat breed zit.

de begeleidende tekst vermeldt niet eens zijn naam.

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 14

Bernard Schultze – ‘Klaagmuur’

Bernard Schultze (1915-2005) lijkt van hieruit wat op een vrolijke versie van Requichot. Dat hij genoot van het schilderen spat alleszins van de veelkleurige doeken, zijn lyrisch-abstracte werken volgen duidelijk ook de intuïtie eerder dan de ratio of de bespiegeling en ja, je wordt er vrolijk van als je ernaar kijkt.
enfin, ik toch als ik de reproducties op mijn scherm tevoorschijn haal.

schilderen is genieten, wees gerust. ik ben zelf beginnen schilderen/tekenen omdat ik prentjes nodig had bij mijn teksten omdat anders niemand er wil naar kijken, laat staan lezen. maar gaandeweg is het een genot op zich geworden en nu twijfel ik soms al eens of ik mijn geklieder niet interessanter vind.

maar ik blijf altijd wel schrijver denk ik, zelfs al kliederend, hoe driftig ook soms, ik blijf denken als een schrijver en als ik op de asemische toer ga voel ik mij mss nog meer verwant met een musicus of een danser dan met een echte true grit peintre.
misschien mocht ik wat meer ruimte hebben en verf om in het rond te pleuren, als ik mij echt lichamelijk in de substantie kon gooien…

maar ’t is zo al erg genoeg met mij gesteld, vermoedelijk.

en het maakt ook dat ik mij vrij en volop genietend kan overgeven aan de bewondering voor dit soort dingen, en dat ik oprecht dankbaar ben om echte schilderessen zoals Ilse Derden of Catherine Buyle te kennen, en zelfs, o mirakel, enkele mannen.

want het schildersvolk is, dat valt mij toch op, duizend keer aangenamer gezelschap dan, op enkele uitzonderingen na, misschien, eventueel, de bende sikkemeurige kneuten die zich schrijver noemen…

Schultze in 1968 – Von Gerdschwenke – Eigenes Werkeigenes Foto, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=30814951

Schultze, zo lees ik hier, vond ook namen uit voor zijn werken die dan plots creaturen werden, een eigen categorie vormden, onderdeel van zijn innerlijke wereld. zo maakte hij lang ‘tabuskris‘ (>lat. tabulae scriptae, schrijfschilderijen) en vanaf 1961 ‘Migofs‘, fantasiedieren zoals de vlindercadaverbloeitoestand met wollen kluwhart hieronder.

Als ze’t hebben, laat ze doen è, hoe plezant is dat wel niet!

Artwork by Bernard Schultze, »Butterfly-Kadaver-Migof« (Butterfly-Cadaver-Migof), Made of Mixed media on canvas

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 12

ja, er staat ook een collage van AartsKerkvaarder Kurt Schwitters (1887-1948)  in de Schrift und Bild cataloog van de gelijknamige tentoonstelling in 1963, ons Draaiboek voor deze Uitzending van becommentarieerde grafische bestanden naar aanleiding van het euh, Corona-incident.

een ‘terugkeer naar Schwitters’ is een van de grote zekerheden in mijn leven, net zoals een herlezing van Faverey en met mijn Laatste Lief* (ocharme ’t meiske) ga ik vast nog eens naar Hannover op Schwitters-bedevaart.

dus ja, als ik over Schwitters begin hier, niet zo efkens terloops zoals nu, maar echt ‘beginnen’, zoals ik over Réquichot begonnen ben, dan moogt ge beginnen pollekens wrijven want dan loopt het op z’n eind met mij en dan kan uw Brol-verzameling met Prul van mij eindelijk beginnen renderen.

(ja, schatteke echt spijtig dat we nu nie weg kunnen, anders had ik u zeker meegepakt naar Hannover nu, maar ’t mag nie è…)


(ǝz ɟǝı˥ ǝʇsʇɐɐןɹǝןן∀ uɾıɯ ʇǝɯ ɹǝpɹǝǝ ɥɔoʇ uǝıɥɔssıɯ)*

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 11

Carlo Carrà (1881-1966) was tot WOI een anarchist van overtuiging en een manifesten onderschrijvende futurist. Vanaf dan werd hij reactionair in zijn overtuiging en ook zijn kunst kende een draai naar de verstilling en het verheerlijken van oude idealen (Giotto was een inspiratie). In 1917 werkte hij nauw samen met Giorgio de Chiroco en zij werden de innovators van de ‘metafysische school’ een schilderstijl waarin ik veel van Paul Delvaux in herken.
Carlo Carrà ging meer en meer het opkomende fascisme ondersteunen, werd lid van de Strapaese groep, een fascistoïde club van Giorgio Morandi .

Afbeeldingsresultaat voor Carlo Carrà

Il cavaliere rosso (1913), een werk uit zijn futuristische periode

bekijk hier meer werk van Carlo Carrà

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 9

Kennen we het nog? allez ze, allemaal samen:

Melopee

Voor Gaston Burssens

Onder de maan schuift de lange rivier
Over de lange rivier schuift moede de maan
Onder de maan op de lange rivier schuift de kano naar zee

Langs het hoogriet
langs de laagwei
schuift de kano naar zee
schuift met de schuivende maan de kano naar zee
Zo zijn ze gezellen naar zee de kano de maan en de man
Waarom schuiven de maan en de man getweeën gedwee naar de zee

Heinrich Campendonk (1889-1957) is een Duits-Nederlands expressionistisch schilder vooral bekend ook voor zijn glas-in-lood creaties waarvan het bekendste allicht dat in het Muiderpoort Station in Amsterdam is:

Onze cataloog zegt bij het Melopee-werk dat de schilder zich helemaal moet overgeven aan de sensation interieure van de powezie want de powezie is al geschilderde compositie van de verbale waarheid enzoverder enzovoort met op haar vel een snottebel.

Op één of ander manier wèrkt het toch niet echt vind ik, dat typografisch geklungel met tekstuele ritmieken in een beeldend werk dat eigenlijk uit lichamelijke impulsen is opgebouwd.

’t Is schoon, het heeft iets maar ’t is vis noch vlees. En als het dan zo’n subliem gedicht is als dat van onze Pol stelt het teleur als een cotelet met garnalensaus.

Nu ja ik zeg dat natuurlijk omdat ik op volstrekt ideologisch verkleurde wijze de praktijk van het Asemisch Lezen wil promoten dat volgens het Neo-Kathedraalse Dogma 42.3 de enige echte ware techniek is die men dient te bezigen om de beeldende, muzikale en verbale kunsten in 1 Openlichtzweumbad te verenigen.

Zodat we meteen tot onze Prijsvraag van de Dag zijn gekomen: waar o waar in Leuven had je vroeger nog een Openluchtzwembad? Luisteraars en medewerkers van Radio Klebnikov mogen wel meedoen maar ze kunnen nie winnen want dat zou niet eerlijk zijn! Iedereen anders wint altijd minstens twee uur gratis luisterplezier!

PRIJSVRAAG van de DAG: waar in (centrum) Leuven bevond er zich vroeger een openluchtzwembad?

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 8

Josua Reichert met “Joshua tree“(1963). Het werk maakt deel uit van de collectie van het Stedelijk in A’dam: kijk maar:

Ja, er gaat veel impact verloren zonder de fel rode kleur, Reichert had toen evenwel nog geen kleurenreprostatus. Een artiest met kleurenreprostatus kreeg destijds een reproductie in kleur in de tentoonstellingscatalogus van dit soort grote evenementen. De werken van artiesten met kleurenreprostatus waren voor Kees met de Kaasbol, ja zelfs voor Fritz met de Volkswagen onbetaalbaar.


De cataloog hierover: “… Grieshaber, Reichert, Ben Shahn en anderen willen de zin van de woorden doen samenvallen met hun plastische echtheid: teksten waarvan de frasen leesbaar zijn, worden vormen waarin iets van hun inhoudt leeft. Aan de zin van de woorden voegt zich hun picturale waarheid. Maar daarbovenop verkrijgt de compositie tezelfdertijd een nieuwe waarheid die de vaak banale en zinloze betekenis van het woord aan het wankelen brengt.”

Haar oudere zus Mina Clauwaert misschien? En welke bewering in dit artikel kan je als fake news beschouwen en waarom? Vul het formulier in en win twee minuten minder lange lockdowntijd!

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 7

Tussen zijn houtsneden van de Alfa en de Omega stellen we ons Helmut Andreas Paul Grieshaber  of HAP Grieshaber zoals hij zich liet noemen. Deze Duitser (15 februari 1909 – 12 mei 1981) was gespecialiseerd in de houtsnede. Hem werd verboden zijn beroep nog uit te oefenen door de nazi’s en als onwillige dienstplichtige belandde hij in de Belgische mijnen als dwangarbeider. Na de oorlog leefde hij in een kleine cottage in Achalm en maakte daar vooral grootschalige houtsnedes en posters. In de jaren ’50 gaf hij ook artistiek onderwijs aan twee instituten waaronder de Kunstakademie van Karlsruhe.

Grieshaber was een overtuigd pacifist en nam duidelijke politieke standpunten in tegen dicatoriale regimes maar ook in de ecologische sfeer en voor de hereniging van Duitsland. Zijn latere jaren deelde hij met de lyrische dichteres Margarete Hannsman

Grieshaber, HAP (1909 red on d. Red - 1981 Achalm) color woodcut, lower right signed, approximate 90x65 cm Dealer Badisches Auktionshaus Auction Minimum Bid: 60.00 EUR

dit (gevonden op pinterest) is misschien een betere illustratie van zijn gebruikelijke stijl: erg expressief maar met een duidelijke hang, ja zelfs nostalgie naar klassieke eenvoud: het werk spreekt van iets dat kon en treurt daarom met een tragische complexiteit, een dubbele articulatie

Onze cataloog vermeld over deze twee houtsneden dat Grieshaber de twee letters als vuurpijlen voor en achter het Paradijs plaatst : de Alfa verspert er de toegang vooraan en de Omega kijkt terug op een wereld in vlammen. Ik onderzoek nog of Régine Clauwaert bij het tot stand komen van deze teksten betrokken is geweest, misschien haar moeder?

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

Réquichot – dagboek zonder dagen (5)

//Réquichot Rotbak dag 39 – de situatie stabiliseert zich nu als ‘rampzalig’

// vertaling van Bernard Réquichot’s “Journal sans dates” REQUICHOT 2002 p.107-149 – hopelijk elke dag een stukje – de paginanummers van de Franse tekst worden op een aparte regel rechts uitgelijnd in klein bold lettertype vermeld boven de betreffende pagina in deze vertaling

Ik aarzelde tussen twee bezorgdheden: het belangrijke is dat de kennis van het ‘ding’, of simpelweg het bestaan ervan? Beschouwde ik de kennis ervan: die kon zich niet voordoen zonder het bestaan ervan: als het ene geconditioneerd werd door het andere, was dat het mindere; dus ik gaf de beste plaats aan de existentie. Maar wat was een bestaan dat van mij v verwijderd bleef door de eeuwig onbekende afgrond? Noch het ene noch het andere van die zaken had dus de exclusiviteit. Ik bedacht dan maar dat het belangrijke misschien niet was welk element afzonderlijk zoals : kennis, zijn, waarheid, enz…maar hun ontmoeting. Dan ging het erom in te schatten wat het aantal elementen was dat opgenomen moest worden bij die ontmoeting zodat het ding, de kennis, wat ook de naam die men eraan geeft (we kunnen het N noemen), bekomen zou worden. Het ging er misschien om om die N te analyseren. N kwam tot stand door de aanwezigheid van : zijn plus kennis, plus waarheid, plus ik, plus realiteit, plus gevoel. Verkrijging van N=E+V+M…N werd eenvoudiger, precies zoals een getal, vervolgens abstract bestond niet meer. Er was dus plotsklaps dwaling. Ik kon N in de vorm van frasen zetten die niets anders waren dan andere aspecten van de som, zo: “Ik kende de sensatie van de echte waarheid”, of: “Ik voel de echtheid die de waarheid kent”. Maar “N” bestond ook uit andere dingen; het was het doel van de gedachte, men zou het ultiem kunnen noemen, maar we zagen net dat mijn hang ernaar geboren werd met de bekommernis om het primordiale belang. De som werd langer dus en ik kon zeggen “Ik ken de kalmerende sensatie gerealiseerd door de ultieme waarheid van primordiaal belang. Het Zijn realiseert de kennis van een kalmte…” Duizend woorden konden er nog bijkomen: ” Het Ik Sterft wanneer de Laatste Waarheid de Kennis van het Leven Realiseert en dat het Doel van heel het Universum Berust in de Laatste gedachte van het Definitieve Zien…” Het Zien, Sterft, van de Laatste… Sensatie van het begrijpen van het idee… het Ding begint… “N” is de som van al die variaties met ontelbare verlengingen. En zeggen dat ik daarnet nog aarzelde tussen enkel twee bezorgdheden!

Afbeeldingsresultaat voor Réquichot Ecrit divers

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 7

Dit soort slimme spelletjes met de vormen van de letters is dus ook van alle tijden: de letterstad van Giovanni Francesco Cresci een echte letterman, waar verder niet veel over te vertellen valt.
Het is saai omdat als het boeiend was ASCII-art ook boeiend zou zijn, en dat kan het best wezen voor sommige mensen, maar…

het is interessant zoals een puzzel van 5000 stukjes interessant is, of de Eifeltoren in stekskens.



prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 6

over die Paul Franck (1570-1601) is niet dadelijk veel te vinden.
de initiaal komt uit dit prachtige letterboek uit Nurnberg 1655 te zien op Archive.org

nu ik zeg wel ‘prachtige letterboek’, omdat je dat nou eenmaal behoort te zeggen, maar eerlijk gezegd: ik heb nooit wat gehad met westerse of Arabische kalligrafie. voor mij ademt die edele kunst een neurotische beklemming uit, maar dat ligt vast gans aan mij.
Oosterse kalligrafie is wat anders omdat die mij meer een gebarenkunst lijkt, een cultus van de perfecte haal en van het sublieme moment waarin alles met alles in harmonie is. daar zie ik mij nog wel naar streven, in een betere wereld dan waar mijn betere zelf geduld en volharding kent.

hier zie ik enkel traliewerk en minutieus gepriegel met hulplijnen en verhoudingsberekeningen waarvoor ik wel ontzag kan opbrengen maar geen sympathie laat staan liefde. als het juist moet zijn, netjes recht of mooi symmetrisch dan zoek ik vooral de uitgang.

daar hebben we machines voor, toch?

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 5

in deze anonieme houtsnede naar het ontwerp van Albrecht Dürer zien we wat ervan komt als je niet alles zelf doet. de graveur van dienst kende blijkbaar geen Hebreeuws dus het Hebreeuwse schrift is nagetekend in de afgebeelde bijbel in plaats van overgeschreven.

hieronder hoe Dürer het zelf ontwierp (ik kan zelf geen Hebreeuws lezen, maar het is alleszins te herkennen als Hebreeuws schrift):

met heel veel poeha zou je de anonieme houtsnijder een asemicus-avant-la-lettre kunnen noemen. maar correcter is misschien om hem te roemen als een verdienstelijk maar falend OCR (Optical Character Recognition) programma: de doeltaal zat nu eenmaal niet in zijn data, dus hij bakt er niet veel van.

wat het verhaal wèl duidelijk maakt is dat de IT-revolutie ons nu een totaal andere en voor ons toch meer heldere kijk geeft op wat toen in 1963 een ‘rariteit’ was die bespiegelingen over het beeld-tekst verband deed opborrelen. Zoals de commentaar in de tekst van onze Cataloog:

“Wij bekijken het schrift dat wij niet kunnen lezen als abstracte grafische kunst”. de houtsnijder kon het niet lezen dus tekende hij het maar over zo goed hij kon. het mysterie is plots te helder om nog interessant te zijn, want we zien bij een computerprogramma net hetzelfde gebeuren: omdat er een ‘zichtbare’ analogie is van een proces in ons bewustzijn bij de computer, hebben we het gevoel dat we het ‘begrijpen’

Réquichot leerde ons gisteren nog dat het gevoel hebben iets te begrijpen voor sommigen de definitie lijkt van ‘iets begrijpen’*. ‘aja, dat’ zeggen we, en weg ermee.

tenzij je theoreticus van het asemisch schrijven bent misschien, want dan kan je nog opmerken dat dit wellicht het inverse proces is van het asemisch schrift: het schrift wordt betekenisloos gekrabbel die kunst suggereert als je het overtekent zonder de code te kennen, terwijl je met asemisch schrift van betekenisloze krabbels tekeningen maakt die op kunst lijken.

eens je daar dan de kunstfactor als commercieel bedrog wegstreept, hou je weer een triviale vaststelling over, en dat is waar het de theorie van het asemische schrift schort: het triviale moet telkens weer kunstmatig (sic) verheven worden tot iets belangwekkends om zich een weg naar het ‘discours’ te banen. het asemische moet ‘zijn’ opdat het verkocht kan worden. waardoor men gans het gebeuren ervan mist, dat wel degelijk razend interessant is.

nu dit soort klokkenluiden-zonder-klepel gebeurt wel vaker in euh de Kunst in het algemeen, en het licht dat de technologische revolutie daarop meestal werpt is er van het kakkerlakkensoort: als je het aandoet zie je misschien nog net wat wegritselen maar de keuken oogt weer helemaal brandschoon!

*”Wij voelen dat we het begrepen hebben en deze indruk volstaat voor sommigen om te geloven dat ze het begrepen hebben.”REQUICHOT 2002 p.109

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 4

de reproductie in onze Cataloog p. 17 ( ref. zie hieronder), zonder zegel!

Sengai Gibon (仙厓 義梵, 1750–1837)  was een Japanse Rinzai-monnik met veel zin voor humor, een voorliefde voor taal- en beeldspel en behoorlijk esoterisch aandoende theorieën. Neen, ik weet niet hoe je Neue Kathedrale des erotisch Elends in het Japans zegt.

Bert Schierbeek, van wie wij op Radio Klebnikov wild werden net voor we de studio niet meer in konden wegens pandemie, snif, nu ja: Bert dus, hield deze Sengai vast in hoog aanzien, want zijn Zen-guru Dr Suzuki (het soort dokter dat in de populaire cultuur een meme wordt- denk maar aan ene ‘Dr Suze’) is er ook vol van.

deze foto (hier gejat) heeft een zegel, is die nou echter of gewoon later genomen en is het zegeler bij gezet omdat oude Japanse prenten nou eenmaal dat soort zegel nodig hebben om ‘echt’ te zijn?

Algemeen wordt deze combinatie van cirkel, driehoek en vierkant gelezen als een representatie van het ‘universum’. De inscriptie erbij is  扶桑最初禪窟 Fusō saisho zenkutsu “Japan’ Eerste Zen Grot [bedoelende een klooster].

Dr Suzuki leest het als een soort scheppingsverhaal, de tekst is een streling voor mijn Neo-Kathedraalse geaardheid, ’t is in Tengels hier, dat zou moeten lukken, nog, niet?

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 3

Paul Klee – Im anfang war das Wort” staat erbij als onderschrift in de Schrift & Beeld cataloog van 1963 en voor het overige is er in die cataloog geen info te vinden over dit beeld. Ik vind ook niet dadelijk op internet iets over een schilderij van Klee dat zo zou heten…

Voor Google ziet het er uit als deze beelden, kale baksteenmuur in zwart-wit meestal. Een stèle oppert het zoekprogramma ook, een beschreven tablet uit één stuk.

Van Paul Klee vonden we dit interessant: afl. 2 van de Bauhausbücher, een pedagogisch werkstuk uit de Kandinskybibliotheek in het Centre Pompidou (PDF-bestand:

en van het Paul Klee Zentrum overleeft op You Tube deze serie van audiovisuele podcasts nog:

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 2

Gustave Doré, overbekend van de vele boeken die hij grafisch verrijkte, boeken die herdruk na herdruk blijven beleven, lag ook mee aan de wieg van het hedendaagse stripalbum. In albums als “Des-agrements d’un Voyage d’agrement” en de “Histoire de la Sainte Russie”, waaruit bovenstaande illustratie opgenomen is in de Schrift en Beeld cataloog van 1963, experimenteerde de jonge Doré naar hartelust met spotprenten en de meest verrassende woord-beeld combinaties.

Je krijgt een beetje een indruk van de aard van die werken in onderstaand filmpje:

Bekijk het werk op Gallica BNF

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS 1

De afbeelding overgenomen in de cataloog is afkomstig uit een modern boek Das Weltreich der Magie van Kurt Seligmann.
Het is afkomstig van Jacques Gaffarel’s Curiositez inouyes sur la sculpture talismanique des Persans, horoscope des Patriarches et lecture des estoiles (1629) die een heel systeem uitwerkte om de sterren van de hemel met lijnen te verbinden en zo letters te vormen, zodat je de nachtelijke hemel letterlijk kon ‘lezen’. Jacques Gaffarel baseerde zijn rigoureuze kabbalistiek op de theorieën van Guillaume Postel die het Hebreeuws als de oorspronkelijke taal zag, de taal van de Openbaring die ons ook de Wil van God in de sterren kon doen lezen.

De Stem van God spreekt uit de sterren voor wie Hem lezen wil.

Deze hemelkaart is ook opgenomen in Jerome Rothenberg en Pierre Joris‘ bloemlezing Poems for the Millennium, volume 1.

prog. manifest (ontwerp)

SATORAREPOTENETOPERAROTAS oba het NKdeE DRAAIBOEK-programma gebruikt hedendaagse middelen (Google, internet) om de afbeeldingen van een tentoonstellingscataloog van 1963 te stofferen met uitleg en, waar opportuun, wat zachtaardige Neo-Kathedraalse Stichting


Al het grafische materiaal is gescand uit dit boek (als iemand daar een auteursrechterlijk probleem mee heeft, contacteer mij aub):

  • Schrift und Bild- L’Art et l’ écriture. Katalogbuch zur Ausstellung Schrift und Bild, Amsterdam – Baden-Baden, 1963 (de Duits-Franse versie, er bestaat ook een Engels-Nederlandse)