de dageraad


en ik was onwetend als de dageraad
die al gezien had
hoe de oude koningin haar stad opmat
met de pin van een broche,
of op verweerde mannen die
pedant en Babylonisch nauwgezet
planeten zagen rommelen in hun baan,
en sterren vervagen waar verscheen de maan,
en hun sommen deden dan op kleitablet;
en ik was onwetend als de dageraad
die boven schouderwolken paard
stil stond de schitterkoets te wiegen;
was ik – want alle wetenschap is niemendal –
onwetend en baldadig als de dageraad.

vrij naarThe Dawn” van W. B. Yeats

The Dawn

I would be ignorant as the dawn
That has looked down
On that old queen measuring a town
With the pin of a brooch,
Or on the withered men that saw
From their pedantic Babylon
The careless planets in their courses,
The stars fade out where the moon comes,
And took their tablets and did sums;
I would be ignorant as the dawn
That merely stood, rocking the glittering coach
Above the cloudy shoulders of the horses;
I would be--for no knowledge is worth a straw--
Ignorant and wanton as the dawn.
dageraad
dv 2018 – “dageraad” – bister & crayon – A4 – €30
Advertenties

’t levend schone


ik verzocht, omdat de wiek en olie op
zijn en toegevroren de hartskanalen
mijn misnoegd hart content te zijn
om schoonheid bij een beeld te halen
in brons of dat glorieus uit marmer komt,
komt, maar als wij weg zijn, weg is weer en
die om d’eenzaamheid niet geeft veel meer
dan een verschijning. o hart, wij zijn oud;
’t levend schone is aan ’t jonger volk:
wij kunnen al die tranen niet betalen.

 

 

vrij naar’The Living Beauty’ van William Butler Yeats

 

The Living Beauty

I bade, because the wick and oil are spent
And frozen are the channels of the blood,
My discontented heart to draw content
From beauty that is cast out of a mould
In bronze, or that in dazzling marble appears,
Appears, but when we have gone is gone again,
Being more indifferent to our solitude
Than 'twere an apparition. O heart, we are old;
The living beauty is for younger men:
We cannot pay its tribute of wild tears.

 

 

iseultgeun
dv 2018 – “Iseult” – crayon, pencil, bister – A4 – €30

Lees nog YEATS-bewerkingen…-

een jeugdherinnering


de momenten liepen als op band;
ik had de wijsheid die de liefde baart
en van huis uit ook gezond verstand.
toch, wat ik ook maar zeggen kon,
hoe mijn woord haar lof ook  won,
een noordenwind blies vol venijn
plots een wolk voor Liefde’s maneschijn.

vol geloof in alles wat ik zei
prijsde ik haar lijf en haar verstand
totdat de trots haar blik opblonk
rood plezier haar wangen kleurde
en ijdelheid haar tred opfleurde.
wij zagen, zelfs met al die lof erbij
slechts duisternis waar alles in verzonk.

wij zaten stil als steen, wij wisten,
al kwam er ook geen woord uit haar
dat alle liefde eindigde in kisten:
wreed wij zouden daar zijn afgegaan
als niet de Liefde toen met zingen klaar
van ’t meest onnozele vogeltje daar
uit wolken sleurde weer zijn wondermaan.

 

voordracht ‘in hoge stem’ dv – 2/3/2018:

 

 

vrij naar A Memory of Youth van W.B. Yeats

A Memory of Youth

The moments passed as at a play,
 I had the wisdom love brings forth;
 I had my share of mother wit
 And yet for all that I could say,
 And though I had her praise for it,
 A cloud blown from the cut-throat north
 Suddenly hid love's moon away.

Believing every word I said
 I praised her body and her mind
 Till pride had made her eyes grow bright,
 And pleasure made her cheeks grow red,
 And vanity her footfall light,
 Yet we, for all that praise, could find
 Nothing but darkness overhead.

We sat as silent as a stone,
 We knew, though she'd not said a word,
 That even the best of love must die,
 And had been savagely undone
 Were it not that love upon the cry
 Of a most ridiculous little bird
 Tore from the clouds his marvellous moon.

 

voordracht in high voice dv 2/3/2018 (mijn excuses voor de lamentabele dictie):

 

wondermaan
dv 2018 – “vogelmaan” – A6

ziehier het wolkenrood


ziehier het wolkenrood rond de gevallen zon,
majesteit is hij die sluit zijn brandend oog:
van de sterke slaan de zwakken alle werken aan
dra zo tuimelt ook wat hoog bleef staan
zo maakt de tweedracht eenheid ongedaan
zo worden alle dingen tot gemeen geheid.
zo ook, vriend, wanneer jouw grootse koers uit is
en soortgelijk het besluit is, zoveel te meer heb jij dan
gezel gemaakt van grootheid als een man,
al is het dan een kinderwens die jij verzucht:
ziedaar gevallen zon in wolkenlucht
een majesteit die sluit zijn brandend oog.

vrij naar ‘These are the Clouds’ van W.B. Yeats

These are the Clouds

These are the clouds about the fallen sun,
The majesty that shuts his burning eye:
The weak lay hand on what the strong has done,
Till that be tumbled that was lifted high
And discord follow upon unison,
And all things at one common level lie.
And therefore, friend, if your great race were run
And these things came, So much the more thereby
Have you made greatness your companion,
Although it be for children that you sigh:
These are the clouds about the fallen sun,
The majesty that shuts his burning eye.
closure
dv 2008-2018 – “closure” – bister & pen – A5

mannen worden beter met de jaren


ik ben met dromen uitgewassen;
verweerde triton van marmer
in de waterplassen;
de hele dag lang kijk ik er
naar de schoonheid van de dame
alsof ik schoonheid kon verrassen
voor de reeks die ik verzamel,
blij om door het oog te varen
of recht in het opmerkzaam oor,
verrukt om hier te zijn maar wijs
want mannen worden beter met de jaren;
en toch, en toch,
is het mijn droom, of is het waar?
o was het maar dat ik met haar
kon branden in mijn jonge jaren!
maar oud sta ik te dromen
verweerde triton van marmer
in de waterstromen.

vrij naar ‘Man Improve With The Years’ van W.B. Yeats

Men Improve With The Years

I am worn out with dreams;
 A weather-worn, marble triton
 Among the streams;
 And all day long I look
 Upon this lady's beauty
 As though I had found in a book
 A pictured beauty,
 pleased to have filled the eyes
 Or the discerning ears,
 Delighted to be but wise,
 For men improve with the years;
 And yet, and yet,
 Is this my dream, or the truth?
 O would that we had met
 When I had my burning youth!
 But I grow old among dreams,
 A weather-worn, marble triton
 Among the streams.

 

 

 

triton
dv 2018 – “florentijnse triton” – A5

tussendoortje voor het slapengaan


Neen, niet die van De Kampioenen. Over W.B. Yeats, omdat ik daar nogal mee bezig ben, de laatste tijd.

yeatskniphuur

Het is daarbij aangenaam om te merken hoe grondig rationeel Yeats is in zijn zoektochten, ondanks alles in zijn beweringen wat wij nu (terecht, meestal) afdoen als flauwe zever. Hij zoekt bijvoorbeeld een verklaring voor instinctief gedrag en kan die enkel plaatsen in een verleden waar ergens iets iets geleerd moet hebben zodat het individu nu beseft dat X slecht is en die ‘instinctieve’ aversie voor X  kan zo voor hem enkel worden verklaard als kennis van de doden aan de ‘ontvankelijke’ levende. Hij trekt de voor hem enig mogelijke conclusie en onderbouwt die dan ook zo goed en zo kwaad hij kan. Veel korter bij een hypothetisch-deductieve vorm van wetenschappelijkheid kom je niet snel.

Bij gebrek aan onderbewuste, of enig ander ‘denkbaar’ systeem van intuïtieve kennisverwerving wordt dus de oorzaak ‘gevonden’ in ‘the dead living in their memories’ (ANIMA MUNDI  XII) en het ‘psychisch’ overdragen van gedachten en gevoelens over de grens van de dood heen.  Bij Yeats wint wel de literaire Neo-Platoonse autoriteit het nog van de ‘doctors’ in de psychologie die nog in haar kinderschoenen staat, maar Yeats blijft wel steevast uitzonderlijk ‘rationeel’ en zeker onderlegd in zijn misvattingen.

Yeats kan zich dan ook geen andere ‘ratio’ voorstellen dan diegene die gebaseerd is op wat hij kent, net zoals wij nu een totaal verkeerde “intuïtieve” omgang hebben met wat wij ‘rationeel’ achten. Hen enige voordeel dat wij hebben is de mogelijkheid om te tijdshiften binnen het heden: op sommige plaatsen is het op sommige vlakken nog 2006 in bepaalde wereld-‘delen’ elders lijkt het op diezelfde ‘vlakken’ wel 2025. Op die manier slagen sommigen van ons er in om zich (pijnlijk) bewust te worden van hun eigen misvattingen en te komen tot een nieuwe, optimistische en dynamische visie op een werkbare waarheid. Maar bon, dat is veel gevraagd ineens, natuurlijk.

Toch, dit moet enigszins bekend klinken, hoe ver we ons ook verdiepen in de ‘actuele’ stand van zaken in een of ander kennisgebied, we ontdekken steevast hetzelfde: dat we ‘er’ eigenlijk totaal verkeerd over dachten, dat onze ‘intuïtie’ niet klopt met de werkelijkheid die veel veel problematischer is dan we hadden gedacht. Dat die ‘ratio’ van ons, als we die zijn eigengereide gang laten gaan,  er eigenlijk iets heel anders over zegt dan wij, in al onze ‘redelijkheid’ er over dachten.  Het is de formule voor het nu bijna wekelijks verschijnende nieuwe-paradigma-bestsellerboek. Aan nieuwe paradigma’s geen gebrek dezer dagen.

Wat wij als evident denken, onze ‘winst’ ten opzichte van het ‘bijgeloof’ van Yeats is daarbij, en dat komt misschien hard aan bij sommigen,  zo miniem dat het verwaarloosbaar is. Het is een cliché al ondertussen maar vooruitgang is er wat betreft de omvang van onze ‘klare zone’ eigenlijk niet, enkel voortgang. En de voortgang is eerder een afgang, want de aankoekende duisternis in de breinen neemt eerder toe dan af. Dat heeft dan weer alles met de overload aan data te maken die we te verwerken krijgen, waar we alsmaar moeilijker de nodige informatie kunnen halen. Dat maakt mensen dan euh, geprikkeld.

Probeer een hedendaagse ‘intellectueel’ maar ’s uit te leggen hoe haar website werkt: je krijgt meer irrationele shit over je heen dan een verpleger in Merksplas, Duffel of Bierbeek.

Meer nog: we zijn qua literaire kennis en omgang met de bronnen van onze cultuur een eeuw of tien weggezakt in het verval, de Marvell-superhelden doorslagjes, dat kennen we nog, veel meer schiet er van de actieve bronnenkennis procentueel gezien niet meer over. In tv-kwissen draven universitairen op die denken dat de voornaam van Kafka Kamiel is. Wat moet doorgaan voor een ‘groot dichter’ in de Nederlandse taal publiceert rammelende flutgedichten in de krant en wordt er op ‘sociale’ media nog voor bejubeld ook. En als je dan consequent wil doorschrijven met de technische middelen die er gelukkig eindelijk zijn, word je als ‘radicaal’ gebrandmerkt, want ja tja, dat soort consequentie doorprikt wel alle illusies die letterlijk als lucht aan de argeloze burger verkocht worden. Het kan gratis, die marginale tekstdistributie voor wat er nog rest aan literaire cultuur, maar nee er moet betaald worden want anders ‘betekent’ het niks. Je zou voor minder uiterst rechts-accelerationist worden zoals Nick Land en hopen dat het zaakje maar snel onderloopt.

Erg? Tja, vraag dat aan de kakkerlakken, voor je het licht uitdoet.

Ach het is een fase, het zal wel weer beteren ooit, dat denk je maar. Er is toch niks tegen te beginnen. gewoon voortdoen is de boodschap en de problemen laten bij hen die ze veroorzaken. Ik blijf daarbij, ondanks wat u hier misschien in wil lezen, want enig doemdenken dat staat er hier niet, zeer optimistisch: ik geloof echt dat dit maar een enorm woelige overgang is, dat het ‘opklaren’ eigenlijk al wat begonnen is. Vraag is wel wie er de lijken gaat tellen, hoeveel tijd er nog nodig is vooraleer die nieuwe Aufklärung van ons kan doordringen tot in de hoofden van de bezitters die er wat mee aankunnen. In Amerika worden de wetenschappers nog net niet het land uitgezet.

Soit, dichtertjes zoals ik kunnen daar (gelukkig maar) weinig aan verhelpen.

Mijn eigen praktijk is ondertussen de facto zo goed als ‘untouchable’ geworden: ik heb niks van ‘luxe’ maar ik heb ook niks echt ‘nodig’ nog daarvan, ik vind onderdak en eten en internet al een hele luxe en ik word min of meer met rust gelaten, net omdat ik niks heb om jaloers op te zijn. Ja, kwispels zoals Francken of Homans of De Block, die zouden nog wel iets vinden om hun nijd op bot te vieren, maar bon, die zouden een stuk chocolade uit de handen van een stervende hongerige ritsen omdat die er ‘geen recht op heeft’.
Maar nee dus : dat dichtersleventje van mij dat is op zich al een enorme luxe. De Giordano Bruno’s van dit tranendal hebben het een pak erger gehad…

Wat storend is, vind ik wel, is dat aanmatigende in de verheerlijking van het NU. Het aantrekken door de meest onbekwame kinkels van het woord ‘literatuur’ als een verse Hema-onderbroek.

Maar bon, dat is dan eerder wel weer net mijn probleem è. Morgen ewa gaan wandelen misschien. Slaapwel.

een Ierse piloot voorziet zijn dood


mijn noodlot wacht dat weet ik
daarboven ergens in de lucht
ik haat de mensen niet die ik bevecht,
ik geef niet om hen voor wie ik vecht
mijn land dat is Kiltartan Kruis
mijn landgenoten zijn de armen daar
geen verlies is daar weldra mijn dood
niets van hier verkleint aldaar de nood
geen wet, geen plicht heeft mij verzocht
geen staatsman of gejuich wou dat ik vocht
een inval heel alleen van welbehagen
bracht mij dit gedoe der laatste dagen;
ik dacht en overwoog tot ik besloot dat
wat nog kwam verspilling leek van adem,
wat was geweest verspilling al van adem,
in balans dus met dit leven, en de dood

 

vrij naar ‘An Irish Airman Foresees His Death’ van W.B. Yeats

I know that I shall meet my fate,
 Somewhere among the clouds above;
 Those that I fight I do not hate,
 Those that I guard I do not love;
 My country is Kiltartan Cross,
 My countrymen Kiltartan's poor,
 No likely end could bring them loss
 Or leave them happier than before.
 Nor law, nor duty bade me fight,
 Nor public men, nor cheering crowds,
 A lonely impulse of delight
 Drove to this tumult in the clouds;
 I balanced all, brought all to mind,
 The years to come seemed waste of breath,
 A waste of breath the years behind
 In balance with this life, this death.
(1918)

 

 

balans